Ο νέος ρόλος της δημοσιογραφίας στην εποχή της Πλημμύρας Πληροφοριών

Σωστά επισήμανε ο Πάνος Ζέρβας στην «Καλύβα ψηλά στο βουνό«, ότι ο πομπώδης τίτλος πρόσφατου άρθρου της εφημερίδας «Ελευθεροτυπία», δεν προκύπτει απαραίτητα από τα ίδια τα περιεχόμενα εκείνου του (καθ’ όλα σοβαρού) άρθρου: Το άρθρο (ΕΔΩ) αναφερόταν στο θλιβερό φαινόμενο των βασανιστηρίων και βιαιοπραγιών από αστυνομικούς, και της ατιμωρησίας τους, με βάση στατιστικά στοιχεία: Π.χ. στην περίοδο 1999-2003 ο αριθμός των καταδικών για τέτοιου είδους αδικήματα ήταν 16%, ενώ στην περίοδο 2004-2006 ο αριθμός των καταδικών έπεσε στο 12,5%. Ε, λοιπόν, μόνο από αυτή την πολύ μικρή μείωση ΔΕΝ προκύπτει το ηχηρό συμπέρασμα του τίτλου «έκρηξη αυταρχισμού μετά το 2004«! Μόνο αν δούμε και τα υπόλοιπα στατιστικά στοιχεία, αναλυτικά για κάθε έτος, και αν συνυπολογίσουμε τις αποκλίσεις από τον μέσο όρο, τότε και μόνο τότε θα είμαστε στη θέση να αποφασίσουμε αν δικαιολογείται ο τίτλος του άρθρου!

Δεν παραθέτω άμεσα το link της συζήτησης στην Καλύβα, θέλοντας να μειώσω το ποσοστό της δικής μου… πολυλογίας (μέσα σ’ αυτή) αποφεύγοντας αυτόματη εμφάνιση παραπομπής σε αυτό εδώ το κείμενο μέσα στην Καλύβα, αλλά μπορείτε εύκολα να κάνετε το link «copy-and-paste» στο δικό σας browser: http://panosz.wordpress.com/2007/06/20/elef

Επιγραμματικά, έγραψε κάποτε ο Νίκος Δήμου στο blog του («Όχι στον πολυμαθή ηλίθιο» – ΕΔΩ):

Στο σχολείο του 21ου αιώνα, ο δάσκαλος-εξουσία πρέπει να μετεξελιχθεί σε δάσκαλο-σύντροφο. Ο δάσκαλος-αυθεντία σε δάσκαλο-ερευνητή. Όταν ο κάθε μαθητής θα έχει στο θρανίο (ή στο χέρι του) του ένα τερματικό με πρόσβαση στο Internet, η απόκτηση γνώσεων θα είναι πανεύκολη. Αυτό που θα έχει σημασία θα είναι η επιλογή, αξιολόγηση, επεξεργασία και αξιοποίηση της πληροφορίας.

Άρα ο δάσκαλος δεν θα είναι η πηγή αλλά το φίλτρο της γνώσης.

  • Ε, λοιπόν (συμπληρώνω) το ίδιο (ή περισσότερο) ισχύει και για το δημοσιογράφο – όσον αφορά τις ειδήσεις!

Δυστυχώς, οι δημοσιογράφοι σήμερα -στην εποχή του Διαδικτύου- ενώ έχουν… αυξημένη εκρηκτικά την άμεση πρόσβαση σε άπειρες πηγές ειδήσεων, δεν ανέπτυξαν καθόλου την (στοιχειώδη έστω) κατανόηση του γεγονότος ότι η εποχή που «έκρυβαν ευλαβικά τις πηγές τους» έχει παρέλθει, ανεπιστρεπτί. Σήμερα δεν μπορείς να γράφεις άρθρα-ερμηνείες στοιχείων για τα οποία δεν αποκαλύπτεις τις πλήρεις πηγές σου (και ιδανικά ΜΑΖΙ με τα URL των πηγών σου)!

  • Οι ερμηνείες που δίνει οποιοσδήποτε δημοσιογράφος (ή μπλόγκερ) στις πηγές του, είναι ένα θέμα δευτερεύον πια, σε σύγκριση με τις ίδιες τις πηγές, τις οποίες τώρα πια μπορεί να ελέγξει άμεσα κάθε πολίτης (με πρόσβαση στο ιντερνέτ).

Σήμερα ο ρόλος της δημοσιογραφίας αλλάζει ραγδαία. Μετατρέπεται από εργαλείο «χάραξης πολιτικής γραμμής» σε απλό φίλτρο πρόσβασης σε μία άβυσσο δεδομένων, προσβάσιμη πλέον εξ ολοκλήρου από τους αναγνώστες (ακόμη και χωρίς την αρθρογραφική παρέμβαση του δημοσιογράφου) αλλά… περιορισμένη λόγω του απλού γεγονότος ότι είναι υπερβολικά ογκώδης.

Κανονικά, δεν θα είχαμε καν την ανάγκη πια, να διαβάζουμε εφημερίδες. Επειδή όμως η «ακατέργαστη πληροφορία» των ίδιων των ειδήσεων παραμένει χαώδης (και ακόμη περισσότερο χαώδης λόγω Διαδικτύου)… εξακολουθούμε να έχουμε ανάγκη (μερικές φορές) τη «δημοσιογραφική αποδελτίωση» της ακατέργαστης Πληροφορίας (πολλαπλών πηγών), αποκλειστικά για λόγους γρηγορότερης και ευκολότερης κατανόησης. Κατά τα άλλα… ΕΛΑΧΙΣΤΗ έχουμε ανάγκη από τα «συμπεράσματα» των ίδιων των δημοσιογράφων ή από τους ηχηρούς τίτλους των άρθων τους, τίτλους πολιτικούς, ή (ακόμη χειρότερα) κομματικοποιημένους, κ.ο.κ.

Κάθε δημοσιογράφος πρέπει λοιπόν να κατανοήσει, ότι ο κύριος ρόλος του δεν είναι πια να «προτείνει συμπεράσματα» και να «προσανατολίζει πολιτικά» τους αναγνώστες, αλλά να τους παρακινεί να μάθουν περισσότερα από τις ίδιες του τις άμεσες πηγές (Ειδήσεων και Γνώσεων). Κατά κάποιον τρόπο δηλαδή, ο σημερινός δημοσιογράφος ελάχιστα διαφέρει (ιδανικά) από μία… πολύ εξελιγμένη και πανέξυπνη μηχανή αναζήτησης (το «google του μέλλοντος»).

Επιπλέον…

Ένα πραγματικά ενδιαφέρον στοίχημα του (όχι τόσο μακρινού) μέλλοντος είναι το αν ή όχι η «απλή ειδησεογραφία» θα αντικατασταθεί ΕΝΤΕΛΩΣ από… τεχνητά νοήμον λογισμικό, το οποίο θα φιλτράρει, θα «συναρμολογεί» και θα απλουστεύει τις περισσότερες (έστω) ειδήσεις με αυτόματο τρόπο. Πειραματικές εκδόσεις τέτοιων λογισμικών έχουν ήδη δημιουργηθεί, εδώ και πολλά χρόνια. Μέχρι πρόσφατα, δεν ήταν βεβαίως σε θέση να παράγουν αξιόλογα κείμενα, παρά μόνο σε περιορισμένα και απλά θέματα, όπως τα δελτία καιρού ή τα δρομολόγια πλοίων.

Όμως, τα τελευταία 4-5 χρόνια η έκρηξη της Πληροφορικής Γλωσσολογίας (π.χ. άρθρα σε αυτό το blog ΕΔΩ και δημόσια bookmarks ΕΔΩ) δημιούργησε ασύλληπτες δυνατότητες για πραγματική μηχανική σύνταξη άρθρων σε Φυσική Γλώσσα, που ενημερώνουν με λίγα λόγια για μακροσκελή και πολύπλοκα θέματα ειδήσεων. (Δείτε και το πακέτο shareware «Copernic Summarizer«). Επομένως, η εποχή που το ίδιο το επάγγελμα του δημοσιογράφου θα αρχίσει να φαίνεται ξεπερασμένο, δεν είναι και τόσο μακριά!

  • Ε, ας λάβουν υπ’ όψη τους, οι (επαγγελματίες) δημοσιογράφοι αυτές τις εξελίξεις, αν δεν θέλουν να τους… αρπάξουμε το κοινό εμείς οι… μπλόγκερς, που (σχεδόν πάντα) παραθέτουμε ΟΛΕΣ τις πηγές μας και σχεδόν όλα τα URL από όπου αντλούμε τα δικά μας -παθιάρικα έστω- συμπεράσματα!

  • Στη δημοφιλή «Καλύβα Ψηλά στο Βουνό«, η έντονα αυξημένη -τον τελευταίο καιρό- παράθεση links μέσα στις συζητήσεις, από πολλούς σχολιαστές, οδήγησε σε ριζική αναβάθμιση της ενημέρωσης, αλλά και του ίδιου του διαλόγου.

  • Πολλές από τις αέναες διαφωνίες για το περιβόητο «βιβλίο Ιστορίας της 6ης δημοτικού», θα είχαν βρει δημιουργικές λύσεις αν οι «αντίπαλοι» συνειδητοποιούσαν ότι… τα παιδιά του άμεσου μέλλοντος δεν θα διαφέρουν και πολύ από τους… ίδιους, δηλαδή θα μαθαίνουν Ιστορία μέσα από μία ευρεία γκάμα διαδικτυακών πηγών, με το βιβλίο τους σαν απλό ευρετήριο – περίληψη.

4 comments

  1. Όπως και οι δεινόσαυροι και οι «παραδοσιακοί» δημοσιογράφοι θα πρέπει να προσαρμοσθούν στα νέα δεδομένα αλλιώς όπως και εσύ λες θα έχουν την τύχη των πρώτων.

    «Τα πάντα ρει»

  2. E… μερικές φορές κι εγώ τα παραλέω, αλλά σε γενικές γραμμές… πάντα ΡΕΩ!🙂
    Χαιρετισμούς στην πολιτισμένη Σουηδία!

  3. […] Όχι, ο νέος ρόλος της δημοσιογραφίας, είναι να εντοπίζει, να φιλτράρει και να συνοψίζει, όσα βρίσκει στο Διαδίκτυο, καθιστώντας τα γνωστά χωρίς κόπο αναζήτησης, όπως εξήγησα και στο κείμενο (αυτού εδώ του μπλογκ) “Ο νέος ρόλος της Δημοσιογραφίας στην εποχή της Πλημμύρ…“). […]

  4. […] Πολλές εφημερίδες δεν ανέφεραν τις διαδικτυακές διευθύνσεις των bloggers που σχολίαζαν, προφανώς λόγο φόβου… μη τυχόν και… χάσουν αναγνώστες (που θα διαβάσουν τα ίδια τα blog αντί για την εφημερίδα)! Η “Ελευθεροτυπία” όμως χαιρόμαστε να διαπιστώνουμε ότι δεν έχει τέτοια “κολλήματα”: Στηρίζει τους bloggers που ασχολούνται με σοβαρά κοινωνικά ζητήματα, δημοσιεύοντας τις πλήρεις διαδικτυακές διευθύνσεις τους (όπως είχα προτείνει σε πρόσφατο ποστ για το “ρόλο του Τύπου στην εποχή της πλημμύρας πληροφορία…). […]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s