Proposing a new English word: «noetic» (from the Greek word «νοητός»)

In a previous posting I discussed the difficulties of translating the Greek word «νοητός». Another blogger (harisheiz) addressed the issue from a different point of view, which seems interesting and quite innovative: Well… sorry, ladies and gentlemen (native speakers of English): I don’t mean to offend you (or anything of the sort) but you simply do not have a similar word in English, that corresponds satisfactorily to «νοητός» (pronounced «no-eeh-tOs»). So, what can we do?

Well, according to harisheiz, it looks like we are forced to introduce an… innovation in the English language, which is (yet) another Greek word; conveniently internationalised (like so many others): The new word which must be included in future English dictionaries, is «noetic», derived from the Greek «nous» (meaning «Mind»).

  • No matter how hard you try, I do not think it’s possible to find an English word that corresponds precisely to «noetic».

If we wish to translate «νοητός» precisely, we have to use a phrase, e.g. «Created inwardly by the Mind». The proposed new word «noetic» is vaguely similar (but not at all identical) to the word «virtual» (as in «virtual reality»). However, there is a big difference between «noetic» and «virtual»:

  • «Noetic» is a deliberate, conscious ability of the Mind, akin to meditation or «mentation» (in Buddhist philosophy), in the context of the Mind’s natural capacity for creative visualisation, whereas «virtual» (in the sense of «virtual reality»; no longer «realistic» nor «essential») is a kind of artificial simulation (as in a computer game) of Reality, referring to a «simulacrum» (in Jean Baudrillard‘s sense of the word).

Something which is «virtual» is a kind of artefact imposed on the mind from the outside (e.g. by computers). Neither «virtual», nor «intelligible», nor any other English word corresponds precisely to «Noetic».

In fact, the meaning of the word «virtual» has virtually (pun intended) changed a lot, ever since «virtual reality» was created. In Greek it’s translated as «εικονικός» (i.e. «iconic»), which -roughly- means «illusory»; existent (only) as a simulation or as an icon (another Greek word). There is some inaccuracy in the Greek translation of «virtual», but… not so great, compared to the severe difficulty of translating «νοητός» in English.

I was surprised to (re-)discover the original meaning of the English word «virtual», in the context of this discussion: After so many years in Greece (and even more years in Computer Science) perhaps I was influenced too much by the corresponding Greek buzzword «εικονικός» (i.e. «iconic»); sometimes forgetting what harisheiz reminded us about the original meaning of the English word «virtual»:

  • «Virtual» in English used to mean «realistic» or «essential», except that it refers to something not (yet) materialised.

Here is the Semantic Space of the word «virtual» in the (wordnet-based) visual dictionary «Visuwords«:


As a matter of fact, this «Visuwords» definition, which is taken from «Wordnet» ( dated from the time before virtual reality was invented) is no longer correct. A better English definition of the word «virtual» exists in Wikipedia, as follows: (to see the lemma click HERE)

The term virtual is a concept applied in many fields with somewhat differing connotations, and also, differing denotations. Colloquially, ‘virtual’ has a similar meaning to ‘ quasi-‘ or ‘pseudo-‘ (prefixes which themselves have quite different meanings), meaning something that is almost something else, particularly when used in the adverbial form e.g., «He’s virtually [almost] my boyfriend». The term recently has been defined philosophically as, that which is not real, but may display the full qualities of the real.

  • In contrast, I would say that «noetic» is quite real; as real as reality itself: -It refers to the Mind’s capacity to create, perceive or visualise (or all at the sime).

  • E.g. in the poetry of Odysseus Elytis (here), or in the «Third Axiom of Multiple Form Logic« – a new theory proving that Logic is a direct trivial consequence of the Mind’s NOETIC capacity; i.e. the capacity to visualize and/or perceive Reality.

Hence (or otherwise):

  • «Noetic», a new English word was born. I rest my case. 🙂


  1. Πολύ καλό, δυο ενστάσεις μόνο με την ελπίδα να σε κρατήσω υπερπαραγωγικό αφού φαίνεται πως το γουστάρεις!

    α) το Visualize ανεφέρεται στην οπτικοποίηση και φαίνεται σαν να δίνεις στην όραση προνομιακή θέση έναντι των άλλων αντιληπτικών εργαλείων/μηχανισμών πράγμα που δεν είμαι βέβαιος ότι ισχύει. Αντί του visual θα χρησιμοποιούσα κάποιο παράγωγο της λέξης image η οποία έχει ήδη χρησιμοποιηθεί σαν όρος στην σημειολογία (δεν θυμάμαι από ποιόν) για να περιγράψει την «νοητική» εικόνα η οποία δεν είναι απαραίτητα οπτική, μπορεί να είναι π.χ. ήχος.

    β)Νομίζω ότι το Virtual περιέχει το Noetic, δηλαδή το νοητό είναι virtual αλλά το virtual δεν είναι απαραίτηtα νοητό…

    Μου αρέσει πάρα πολύ που έγραψες «Natural Capacity», κυρίως για τη λέξη capacity! Την Καλημέρα μου φίλτατε!

  2. Πολύ ενδιαφέρουσες ενστάσεις και… συζητιώνται (ιδιαίτερα σε πρακτικές στιγμές μετάφρασης, χρήσιμες).

    Πάντως το ότι «το virtual περιέχει το noetic» είναι μάλλον κυρίως θέμα… προσωπικής φιλοσοφικής άποψης ή και… μεταφυσικής.

    Πολύ περιληπτικά, δεν πιστεύω ότι αρκεί η νευροβιολογία για να εξηγήσει τα ΝΟΗΤΙΚΑ φαινόμενα, χωρίς όμως ούτε να είμαι ιδεαλιστής. Συνήθως περιγράφω την άποψή μου σαν «πανθεϊστική», «ολιστική», «ούτε ιδεαλιστική και ούτε υλιστική». Βεβαίως, όλα αυτά φαίνονται άσχετα πράματα για τη γλώσσα και τη μετάφραση λέξεων. Ομως… δεν είναι και εντελώς άσχετα.

    Αν κάνεις τον κόπο να ακολουθήσεις μερικά λινκς που έδωσα (στη δουλειά που κάνω στη Λογική) πολύ απλά μπορώ να σου πω ότι το «virtual» είναι μάλλον απλό υποσύνολο του Νοητικού, κυρίως λόγω αυτής της νέας Λογικής θεωρίας, που βάζει την αντίληψη, τη νόηση και τη φαντασία υπεράνω ακόμη και της ίδιας της Λογικής (η οποία τελικά αποδεικνύεται «απλή μαθηματική συνέπεια» της ικανότητας του Νου να… νοείται εσωτερικεύοντας, ή να σχηματίζει μόνος του εσωτερικές πραγματικότητες που δεν υπάρχουν πουθενά απ’΄έξω του).

    Θα ήταν ή θα φαινόταν δογματικό να… πείσω κόσμο να τα δεχτεί όλα αυτά, έτσι απλά επειδή τα… πιστεύω. Ομως τώρα πια οι μαθηματικές αποδείξεις λειτουργούν άψογα, και αποδεδειγμένα δείχνουν ότι αυτή η α αντιμετώπιση της Λογικής, της Νόησης και της Φαντασίας, είναι εντελώς σωστή από καθαρά επιστημονική άποψη, όχι πια «μεταφυσική». Σαν συνέπεια, εκείνο που… τείνω να διατείνομαι, τώρα πια, είναι ότι η Ελληνική λέξη «νοητός» είχε ανέκαθεν μία «παραπάνω διάσταση» από όλες τις άλλες λέξεις που συζητάμε: Τη διάσταση της μυστηριώδης εκείνης ιδιότητας του Νου να κάνει «νοητικές διακρίσεις» ή να σχηματίζει εσωτερικές «νοήσεις», με αποτέλεσμα σχεδόν όλη την «πραγματικότητα» όπως την αντιλαμβανόμαστε.

    Βαθιά, μέσα στη γλώσσα, ιδιαίτερα μια τόσο παλιά γλώσσα όπως η ελληνική, ανακαλύπτουμε μερικές φορές αλήθειες που έχουν πολύ πιο «καθολική ισχύ» από όσο νομίζαμε στην αρχή. Αυτό ακριβώς κατάλαβα, μετά από το προηγούμενο σχόλιό σου, που ήταν ο λόγος για αυτό εδώ το ποστ.

    Δεν εξαντλήσαμε βέβαια το θέμα, αλλά… συνεννοούμαστε.
    Καλή σου μέρα και σε ευχαριστώ!

  3. Οκ, τότε μην κρατάς τη δεύτερη ένσταση, την αποσύρω! 🙂 Το θέμα είναι όντως ανεξάντλητο! Εγώ ευχαριστώ για τα citations! Χάρης

  4. Διάβασα ξανά την εισαγωγή από τη δουλεία σου πάνω στη λογική, την γενική περιγραφή που κάνεις στην αρχή για τον Brown. Σκέφτομαι ότι ο Deleuze είναι πάρα πολύ κοντά σε αυτήν την προσέγγιση της «μη δυαδικότητας», των μη ορίων, του continuum και της διαρκούς κίνησης . Βρήκα αυτό ->

  5. Διάβασα περίπου 1/3 του κειμένου στο λινκ που έδωσες… και έχω ενθουσιαστεί. Φαίνεται να κινείται σε παράλληλη κατεύθυνη (ο Deleuze) με εκείνη του George Spencer Brown, και… το πιο πιθανό είναι να μη διάβασε ποτέ του Brown (που έτσι κι αλλιώς δεν είναι τόσο γνωστός), αλλά να… έφτασε σε παρόμοια συμπεράσματα από άλλο δρόμο. Κάποια στιγμή ΣΙΓΟΥΡΑ θα γράψω κάποιο κείμενο σύγκρισης μεταξύ του Deleuze και του Brown, το οποίο (όπως και αυτό εδώ το ποστ) θα σταλεί και στο «Laws of Form Forum» (όπου είμαι μέλος από το 2003). Αν σε ενδιαφέρει αυτό το φόρουμ, η διεύθυνση είναι

    Τα δικά μου ποστς σε αυτό το φόρουμ (μέχρι και του 2005) είναι μαζεμένα εδώ:

    Και ένα πολύ καλό site για τον Brown είναι αυτό:

    Όπως βλέπεις εδώ είναι… Διαδίκτυο, ΔΕΝ είναι «παίξε-γέλασε»! 🙂

  6. Α… επειδή απέσυρες τη δεύτερη ένσταση, αυτό δεν σημαίνει ότι… ξέχασα την πρώτη! 🙂

    Στην πραγματικότητα, ο πρώτος που θα συμφωνούσε (με τη βασική ιδέα σου ότι η νόηση δεν αποτελείται ΜΟΝΟ από εικόνες) θα ήμουν… εγώ ο ίδιος, λόγω μουσικής (χεχε).

    Επιβεβαιώνω ότι όχι μόνο ο «νοητός» δεν αφορά καθόλου αποκλειστικά την οπτική αίσθηση, αλλά και ότι για την πλήρη απελευθέρωσή του επιβάλλεται (σχεδόν) να περιλαμβάνειί ΚΑΙ ον ήχο και κάθε τι άλλο.

    Μία από τις μεγαλύτερες φάσεις ελευθερίας που έζησα στη ζωή μου ήταν μέσω επανόδου στη μουσική (μετά από μία περίπου δεκαετία που την είχα… αμελήσει). Και ΜΟΝΟ μέσω της επανόδου στη μουσική, ένιωσα την απαραίτητη «νοητική διεύρυνση» ώστε να επανέλθω στη Λογική δριμύτερος (αποδεικνύοντας νέα θεωρήματα το 2003) ανασταίνοντας τις «Πολλαπλές Μορφές» που… είχαν μπει στο ψυγείο για βιοποριστικούς λόγους πριν πολλά χρόνια.

    Ο στόχος μας πρέπει να είναι πάντα η ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ, η Αναγέννηση μέσω ενοποίησης και απλούστευσης (όσο το δυνατόν).

    Μετά από επάνοδο σε όλες αυτές τις… Πολλαπλές Μορφές Νόησης, νομίζω ότι ήμουν αφάνταστα μονόπλευρος και περιορισμένος νοητικά, τα προηγούμενα χρόνια, χωρίς ούτε καν να το έχω πάρει χαμπάρι. Και αυτό ακριβώς συμβαίνει στους περισσότερους ανθρώπους. Η νόησή τους μπαίνει σε μονόπλευρα κανάλια, ενίοτε ελεγχόμενα, και μένει εκεί, στάσιμη. Οχι όλοι βέβαια, γιατί νομίζω -το λέω και πάλι- ότι εμείς οι μπλόγκερς στην Ελλάδα είμαστε ήδη μία πολύ δημιουργική κοινότητα με ελεύθερη σκέψη, που εξελίσσεται (για να μην πω πάλι «ελίτ» -χεχε).

    Τα λέμε!


Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:


Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s