Αλληγορικό παραμύθι του Γιώργου Χολιαστού για την Εξουσία

{{fr|Gravure sur bois de 33 x 27 cm de Barbe B...Image via Wikipedia

Το πολιτικό παραμύθι που ακολουθεί είναι μία εκπληκτική αλληγορία πάνω στη σχέση των Ραγιάδων (και των υπηκόων γενικά) με τη σύγχρονη Εξουσία και με την (ψευτο-) δημοκρατία. Tο έγραψε πρόσφατα (σαν σχόλιο σε ένα άλλο ποστ – εδώ) o επώνυμος αναγνώστης αυτού του blog κ. Γιώργος Χολιαστός και… αποφάσισα να το τιμήσω, ανάγοντάς το σε κύριο ποστ.

  • English summary: The political fairy tale that follows is a remarkable allegory about the relationship between modern (usually covert) authoritarianism and today’s illusory democracy; with the modern conditioned citizen as underdog:Deep inside his psyche, the underdog does not want to change his Master; he only wants to satisfy his deep inner longing for hearing -continually- certain soothing, intoxicating, emotionally charged words…

Ιδού το παραμύθι (με μερικά τονισμένα δικά μου):

TO ΑΦΕΝΤΙΚΟ ΚΑΙ Ο ΥΠΗΡΕΤΗΣ

Ένας πλούσιος είχε στη δούλεψή του έναν υπηρέτη.
Αυτός του γυάλιζέ τα παπούτσια, αυτός του
έφτιαχνε το φαγητό, τον έπλενε, του ετοίμαζε τις
διασκεδάσεις του.
0 ίδιος ο υπηρέτης ζούσε σε μιαν αχυρένια
παράγκα, σε μια γωνιά του κήπου του πλούσιου
αφεντικού. Δούλευε από ΤΟ πρωί μέχρι το βράδυ και
ζούσε μια μίζερη, μιαν άθλια ζωή.
Και δεχόταν αδιαμαρτύρητα κάθε ιδιοτροπία ή
κακομεταχείριση από το αφεντικό του.
Μόνο σε ένα πράγμα ήταν απαιτητικός, πράγμα που
φαίνεται παράξενο για υπηρέτη, όμως έτσι ήταν.
Και μάλιστα η απαίτηση αυτή ήταν
αδιαπραγμάτευτη για τον υπηρέτη.
Αλλά περίεργο είναι και πως TO αφεντικό σεβόταν
απόλυτα τήν ιδιοτροπία του υπηρέτη του.
Η ιδιοτροπία αυτή ήταν η εξής: ό υπηρέτης ήθελε
πάνω στους τοίχους της καλύβας να βλέπει λέξεις η
φράσεις που να του αρέσουν. Οι φράσεις αυτές
μπορούσαν να είναι είτε γραμμένες κατευθείαν πάνω
στους τοίχους, είτε γραμμένες σε χαρτιά που
κρέμονταν από αυτούς.
Ποιες ακριβώς ήταν αυτές οι λέξεις δεν το ήξερε το
αφεντικό
, όμως καλά καλά δεν το ήξερε ούτε και ο
ίδιος ο υπηρέτης. Μπορούσε δηλαδή αυτός να είναι
ικανοποιημένος από τις επιγραφές του δωματίου
του για λίγους μήνες ή για μερικά χρόνια και ξαφνικά
περισσότερες ή λιγότερες από τις λέξεις αυτές να
αρχίσουν να μη τον ικανοποιούν πια.

Αυτή η έλλειψη ικανοποίησης δε δηλωνόταν από τον υπηρέτη στον κύριό του, παρά εκδηλωνόταν με ανεπαίσθητες αλλαγές στην συμπεριφορά του προς τον κύριό του. Ας πούμε άφηνε αυτός αγυάλιστη την εσωτερική πλευρά ενός παπουτσιού του κυρίου του, ή όταν έστρωνε το κρεβάτι του άφηνε ακάλυπτη μια μικρή επιφάνεια κάποιας γωνίας. Άλλες φορές, υποχωρώντας από το δωμάτιο μετά από την ακρόαση πού είχε από το αφεντικό, η υπόκλισή του δεν ήτανε ακριβώς εδαφιαία, αλλά άφηνε μια μικρή απόσταση μεταξύ κεφαλιού και πατώματος. To αφεντικό από τη μεριά του έπρεπε να παρατηρήσει τις μικροαλλαγές αυτές και να σπεύσει να διορθώσει τις επιγραφές.

Και πραγματικά το αφεντικό παρατηρούσε αμέσως τις αλλαγές στη συμπεριφορά του υπηρέτη απέναντί του. Και δε θα νιαζόνταν και πολύ το αφεντικό αν δεν είχε γυαλισμένη κάποια πλευρά του παπουτσιού του ή μια ακρούλα του κρεβατιού του ήταν άστρωτη, όμως ήξερε καλά πως αυτή η συμπεριφορά ήταν η αρχή μιας σειράς διαταραχών στις σχέσεις του με τον υπηρέτη, τέτοιας που, αν δεν έπαιρνε μέτρα να την ανακόψει έγκαιρα, αυτή θα είχε σαν κατάληξη τη φυγή του υπηρέτη από το σπίτι και την εγκατάστασή του στην καλύβα του κήπου του γείτονα.

Και αυτό με τη σειρά του εσήμαινε πως οι υπηρεσίες θα παρέχονταν τώρα στο γείτονα, που μάλιστα περίμενε πως και πως να συμβεί κάτι τέτοιο, επειδή ο υπηρέτης ήτανε ο μόνος στην περιοχή.

Γι αυτό και το αφεντικό, μόλις αντιλαμβανόταν την αλλαγή αυτή, έσπευδε αμέσως να βρει λέξεις άλλες, που αντικαθιστώντας κάπoιες από εκείνες που μέχρι τώρα κρεμονταν στον τοίχο, θα επανέφεραν στο δρόμο της μέχρις εξαντλήσεως προσφοράς των υπηρεσιών του τον υπηρέτη του. Ήταν μια λεπτή υπόθεση αυτή και απαιτούσε διαρκή προσοχή από το αφεντικό η διάγνωση μιας τέτοιας συμπεριφοράς. Θα μπορούσε να υποθέσει κανείς ότι η τέτοια παρατηρητικότητα του αφεντικού ήταν το μόνο προσόν που του έδινε τη δυνατότητα να διατηρεί τον υπηρέτη στη δούλεψή του, μιας και απ’ αυτην εξαρτιόταν η συνέχιση της συνεργασίας εκείνου με αυτόν. Και το αφεντικό εργαζόταν με πάθος πραγματικό όταν επρόκειτο να αλλάξει τις λέξεις στον τοίχο της καλύβας.

Στην πραγματικότητα, ήταν η μόνη φορά στη ζωή του που το αφεντικό εργαζόταν, αν μπορεί κανείς να ονομάσει εργασία το ψάξιμο για λέξεις. Και τότε είναι που δούλευαν και οι φίλοι του αφεντικού, εκείνοι που μαζί του έτρωγαν τα φαγητά που ο υπηρέτης παρασκεύαζε και ωφελούνταν από τις υπηρεσίες που τους προσέφερε. Κλείνονταν τότε όλοι αυτοί μέσα σε αίθουσες ειδικά διασκευασμένες για το σκοπό αυτό. Και καθένας πρότεινε και μια ή δυο διαφορετικές λέξεις ή φράσεις. Και ήσαν όλοι πολύ προσεκτικοί και έδειχναν μεγάλο ενδιαφέρον στη δουλειά τους, επειδή ήξεραν πως από αυτήν εξαρτιόταν όλη τους η καλοπέραση, αλλά μερικές φορές και η ίδια τόυς η ζώή. Γιατί ο υπηρέτης, αν το πράγμα έφτανε ως τη φυγή του από το σπίτι όπου μέχρι τότε υπηρετούσε, τότε, πάνω στη φούρια του για αλλαγή αφεντικού, μπορούσε και να σκοτώσει το παλιό αφεντικό ή κάποιον από το συνάφι του.

Αλλά και αυτό να μη συνέβαινε, το αφεντικό και οι φιλοι του δεν μπορούοαν να παραδεχτούν ότι θα έχαναν έναν τόσο αφοσιωμένον υπηρέτη μόνο και μόνο επειδή στάθηκαν ανίκανοι να βρουν μερικές λέξεις, αφού αυτό ήταν όλο κι όλο που ο υπηρέτης ήθελε για να μη φύγει και ποτέ δε διαμαρτύρονταν για την αμοιβή του ή για τις υπερβολικά κουραστικές υπηρεσίες που προσέφερε.

Και μέσα στην αίθουσα διασκέψεων ακούγονταν διάφορες κατά καιρούς λέξεις και φράσεις, όπως «αλλαγή», «μιάσματα», «αποστασία», «σκληρός πυρήνας Ευρώπης», «ανάπτυξις», «συμμετοχική δημοκρατία», «σεμνά και ταπεινά», «πάταξις της διαφθοράς» και ό,τι μπορούσε TO μυαλό του αφεντικού να υποθέσει πως θα ικανοποιούσε τον υπηρέτη του και θα έφερνε τις σχέσεις του με αυτόν στην προηγούμενη κατάσταση. Και τις περισσότερες φορές κάτι έβρισκε το αφεντικό που να ικανοποιεί το ιδιότροπο αυτό γούστο του υπηρέτη του,

Γιατί στό βάθος ο υπηρέτης δεν ήθελε να αλλάζει αφεντικό, μόνο ήθελε να ικανοποιεί κάποια μέσα του φωνή που του έλεγε πως είναι μια ζηλευτή ιδιαιτερότητα γι αυτόν να είναι ο μόνος υπηρέτης μέσα στο σύνολο των επί γης υπηρετών, που δουλεύει αδιαμαρτύρητα και χωρίς απαιτήσεις για βελτίωση των συνθηκών της εργασίας του και της ζωής του.

(Κάθε μη ομοιότητα με γνωστά πρόσωπα και πράγματα είναι συμπτωματική)

-Γιώργης Χολιαστός

(τέλος πολιτικού παραμυθιού)

Cover to #19. Art by Frank Quitely  Cover feat...

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ δικά μου (με τα οποία συμφώνησε o Γιώργος):

  • Ο υπηρέτης θέλει να του λένε ή να του γράφουν τις ΣΩΣΤΕΣ ΛΕΞΕΙΣ, εκείνες που δίνουν νόημα στην παλιοζωή του και τον κρατούν υπάκουο.
  • Ο αφέντης έχει στήσει ολόκληρη βιομηχανία παραγωγής ΛΕΞΕΩΝ που να αρέσουν στον υπηρέτη.
  • Κατά βάθος, ο υπηρέτης ΘΕΛΕΙ να υπηρετεί και ΘΕΛΕΙ επίσης να τον… παραμυθιάζουν.
  • Κατά βάθος, ο αφέντης φοβάται μη χάσει τον υπηρέτη και κάθεται και του ικανοποιεί κάθε (λεκτικό) καπρίτσιό του.
  • ΑΥΤΗ είναι η κατάσταση της (ψευτο-)δημοκρατίας σήμερα.

The Authority

Reblog this post [with Zemanta]

9 comments

  1. Ο υπηρέτης (ο «τσοπαναραίος» που λες κι εσύ Omadeon) έχει αποβλακωθεί τόσο, ώστε η μνήμη του να υπολειτουργεί σε βαθμό που να μην έχει πάρει χαμπάρι ότι το αφεντικό του εφαρμόζει ένα είδος «rotation» στις λέξεις, εμφανίζοντάς τις ως καινούργιες. Δεν μπαίνει καν στον κόπο να βρει κάποια συνώνυμα έστω…

    Εδώ δε βαρέθηκε τα ίδια ονοματεπώνυμα που χρησιμοποιεί στα «τρελά παιχνιδάκια» τους το αφεντικό του, έτσι γι αλλαγή…

  2. Και το κακό εντείνεται ακόμη πιο πολύ σε έναν πολιτισμό που πιστεύει ακόμη το παρωχημένο «Εν Αρχή ην ο Λόγος».

    Πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι η επικοινωνία έγινε αρχικά σε μεγάλο βαθμό με νοήματα και χειρονομίες (όπως και στους πιθήκους). Επομένως, ούτε καν ο ήχος, δεν ήταν πρώτος. Εν αρχή ην η επικοινωνία χωρίς λόγια και ήχους (οι πίθηκοι βγάζουν κραυγές μόνο σε έκτακτες περιπτώσεις π.χ. κινδύνου).

    Θα τα πούμε το βράδυ, με βρήκες έτοιμο να φύγω για κάποια δουλειά, φίλτατε.

  3. Καλημέρα Πάρη (τώρα είδα τα σχόλια)…

    Πράγματι, ενδιαφέρουσα και πετυχημένη η αλληγορία του Γιώργου Χολιαστού. Μάλιστα κάπου πήρε το μάτι μου και άλλες ιστοριούλες και σχόλιά του με παρόμοιο επίπεδο, σε διάφορα blog.

    Τώρα, αν και είναι όντως «πολιτική» αυτή η κριτική, πάει πιο μακρυά από την «πολιτική» κομμάτων και παρατάξεων, κάνει ολική πολιτική κριτική της κοινωνίας, που δεν ωραιοποιεί το «λαό», ούτε κανέναν άλλον. Και πάλι συγχαίρω τον κ. Χολιαστό.

  4. Θα συμγωνήσω και με το σχόλιο του Ζαλμοxis και το rotation στις λέξεις.

    Ξέρεις, «θα πατάξουμε τη διαφθορά», «είμαστε δύναμη αλλαγής», «το μαχαίρι θα φτάσει στο κόκκαλο» κ.λ.π.

  5. από Fotis

    Αγαπητέ omadeon επίτρεψέ μου να πάρω λίγο από τον χώρο σου για να σχολιάσω αυτό το τρομερό κείμενο.
    Σωστά τα λέtε όλοι μα εγώ προχωρώ περισσότερο.
    Και το λέω τρομερό γιατί τρόμο γεννάει στην ψυχή μου.
    Εδώ έχουμε μια τραγωδία χωρίς κάθαρση.
    Από πού μας ήρθαν αυτά τα όντα-που ζουν στο ίδιο σπίτι χωρίς ούτε να μιλάει το ένα στο άλλo, αυτά τα όντα που όλη τους η ζωή είναι η διασκέδαση του ενός και η δουλειά του άλλου, από πού τα τέρατα αυτά;
    Τι ζωή περνάνε οι δύο αλήθεια-κύριος και υπηρέτης-, που ο ένας δεν ξέρει τι θέλει και ο άλλος δεν ξέρει τι να δώσει…και που όμως όλα να παίζονται και κρίνονται κάθε φορά από μια λέξη;
    Μου μοιάζει σαν η κατάσταση να οδεύει προς μια κοινωνία μυρμηγκιών ή μελισσών, όπου ένα μικρό βήμα μόνο μένει να γίνει κι από τους δυο προς αυτή την κατεύθυνση: να ξέρει τότε τι λέξεις θέλει ο υπηρέτης και να ξέρει το αφεντικό ποιες λέξεις πρέπει να δώσει. Γιατί αν υπήρχε κι αυτό, σκεφτείτε, σε τι θα διέφερε η κοινωνία αυτή από την ενστικτώδη των μυρμηγκιών ή από κάποιων προγραμματισμένων (από ποιον;) ρομπότ;
    Από ποιον πλανήτη έφερε στη ζωή μας ο κύριος Χολιαστός αυτά τα δύο φρικώδη πλάσματα και μας τα χώνει μπροστά στη μύτη μας λέγοντάς μας πιθανώς «να ποιοι είμαστε» ή «να η όλη μας περίφημη διαφορά από τα ζώα-ο λόγος…»!
    Ο λόγος που είναι η δόξα του ανθρώπου, γίνεται τώρα ο δυνάστης του!;!;
    Και κανένας από τους δύο δε σκέφτεται ούτε για μια στιγμή να κάνει κάτι για να αλλάξει κάπως αυτή η κατάσταση. Προς το καλλίτερο ή έστω προς το χειρότερο. Μα στο σημείο που βρίσκονται τα πράγματα, τι θα ήταν καλλίτερο και τι χειρότερο;
    Και τι μαρτυρική ζωή που οι δύο αυτοί περνάνε! Ο Σίσυφος ήξερε πως το λιθάρι θα ξανακυλίσει. Αυτά τα δύο τραγικά πρόσωπα βαδίζουν στα τυφλά. Από μια κλωστούλα κρέμονται ΟΛΑ!
    Θα μπορούσα να μιλάω για σελίδες και σελίδες.
    Ας προσθέσω μια γενική θεώρηση, ότι βλέπω δυο επίπεδα ανάλυσης εδώ. Το ένα είναι η ρηχή εκδοχή ότι ένας ιδιότροπος υπηρέτης έτυχε να υπηρετεί ένα εξίσου ιδιόρρυθμο αφεντικό και έχουν βρει τον τρόπο κάπως να συνεννοούνται με αυτό τον παράξενο τρόπο.
    Και το δεύτερο επίπεδο είναι εκείνο που η αγωνία κυριαρχεί και στους δυο, κανένας δε χαίρεται τη ζωή του, μια αλληλουποβλεπόμενη κατάσταση όπου ο τρόμος-δε βρίσκω άλλη πιο κατάλληλη λέξη- κυριαρχεί σε όλο το σκηνικό, χωρίς να διαφαίνεται μια λύση, όχι γιατί δεν την αναφέρει ο συγγραφέας του κειμένου, αλλά γιατί, φως φανάρι, ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΛΥΣΗ.
    Γεια σας.

  6. Αγαπητέ Φώτη, πολύ ενδιαφέρον το σχόλιό σου και αυξάνει τις διαστάσεις του θέματος. Θα σου απαντήσω εκτενέστερα, λίγο αργότερα .όμως, γιατί… δεν είχα διαδίκτυο κάμποσες μέρες, οπότε… (τώρα που ξαναμπήκα) με χτύπησε Τσουνάμι πληροφορίας (όχι μόνο στο μπλογκ – εννοείται)…🙂

  7. Λοιπόν, Φώτη,

    Νομίζω ότι είναι εύλογα τα συμπεράσματα που παραθέτεις, αλλά το θέμα απαιτεί μια διαφορετική προσέγγιση από την «κλασσική» (η οποία οδηγεί μοιραία σε απαισιοδοξία και επομένως και σε χαμηλή ικανότητα αντίστασης, ψυχολογικά τουλάχιστον, σε αυτά τα φαινόμενα).

    Προσωπικά, αν και ανησυχώ σοβαρά γι’ αυτή την κατάσταση, δεν ανησυχώ πια για… εμένα τον ίδιο. Εφόσον θεωρώ ότι έχω -τώρα πια- αποτοξινωθεί από όλες αυτές τις καταστάσεις, δεν συμμετέχω σε καμμία μαζική υστερία (ή πείνα και δίψα για λέξεις), κ.ο.κ. το μόνο που απομένει είναι η πλήρης, ριζική και δημιουργική επαναδόμηση της ίδιας της ζωής (μου), μετά την επιτυχή «απο-δόμηση» (που έγινε κακιά λέξη σήμερα, αλλά γιατί ξεχνάνε μερικοί ότι για να… επαναδομηθείς πρέπει ΠΡΩΤΑ να αποδομηθείς, αλλιώς… μπορείς να πας να γαμ..).🙂

    Αν και το παραμύθι είναι άκρως διδακτικό για όσους ακόμη περιμένουν να βρουν τη λύση από τις υπάρχουσες κομματικές και κοινωνικές δομές, είναι επίσης διασκεδαστικό για όσους από μας ΔΕΝ σκαμπάζουμε από τέτοια, ΔΕΝ έχουμε ανάγκη να μας δίνει λέξεις κανένας αφέντης, αφού λέξεις τρώμε χιλιάδες (για μπρεκφαστ) από μόνοι μας, κάθε βδομάδα, αποκτώντας ΓΝΩΣΗ, ολοένα και περισσότερη.

    Αν θέλεις να απολαύσεις μια (κάπως τεχνική) διακωμώδηση αυτών των αστείων συνηθειών (της πλειοψηφίας -δυστυχώς) δες και το πρώτο μου DEMO ενός Προγράμματος που… κατασκευάζει Τεχνητές Φανατικές Αγορεύσεις:

    http://omadeon.com/jlog/bigot.html

    Για να δεις το αποτέλεσμα επιτυχώς, πρέπει να κατεβάσεις και να εγκαταστήσεις «Java RunTime» (αν δεν τόχεις κάνει ήδη για άλλες εφαρμογές) από το
    http://www.java.com

    Ο Τεχνητός Φανατίλας έχει αναβαθμιστεί ακόμη περισσότερο, αλλά δεν πρόλαβα να φτιάξω ακόμη την παρουσίαση on-line.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s