Σοσιαλισμός (κατά τον Τέκι Τσαν) + Democracy At Work (νέο site του Richard Wolff)

Ο μπλόγκερ Τέκι Τσάν, γνωστός κι αγαπητός για τις ευφυείς εκλαϊκεύσεις του (οικονομικών θεμάτων κυρίως) έγραψε ένα νέο άρθρο, ιδιαίτερα ενδιαφέρον: Ο μαγικός κόσμος της τεχνικής μέρος 11ο : Σοσιαλισμός για όσους γουστάρουν. Το θέμα είναι (φυσικά) ο σοσιαλισμός, αλλά… από μία μη-δογματική, ανορθόδοξη, καινοτομική οπτική γωνία, που δεν θα αρέσει σε… μερικούς-μερικούς (χεχε). Παραθέτω τώρα μερικά μικρά αποσπάσματα αυτού του άρθρου (σαν «ορεκτικό») και το συνιστώ ανεπιφύλακτα για ανάγνωση, από την αρχή ως το τέλος , αν δεν είστεδογματικοί κομμουνιστές:

[1] Παρότι δεν έχω ιδέα για το πως θα είναι ο σοσιαλισμός, έχω μερικές ιδέες για το πως θα ήταν επιθυμητό να είναι. Για αρχή γιατί δεν ξεπετάμε εύκολα όλες εκείνες τις συμβάσεις του που αποτελούν κατάλοιπα του 19ου αιώνα? Γιατί δηλαδή θεωρούμε πως θα υπάρχει ένας ενιαίος, ομοούσιος και αδιαίρετος σοσιαλισμός σε όλο τον κόσμο και πως εμείς στη δύση θα βρισκόμαστε στο κέντρο του?

[2] Άρα ο τέκι λέει, ας παίξουμε με τον σοσιαλισμό, ας δοκιμάσουμε 352 διαφορετικά παιχνίδια και θα βρούμε μερικά που να είναι επιτυχημένα και ταυτόχρονα κάνουν τα μέλη τους πιο ευτυχείς ανθρώπους. Κι αυτά τα παιχνίδια θα πρέπει να παιχθούν και να δοκιμαστούν στη μικροκλίμακα πριν δοκιμαστούν σε πιο μεγάλες ομάδες. Και καλό είναι να παιχθούν εδώ και τώρα. Δεν υπάρχει λόγος να φοβόμαστε αν αυτό που κάνουμε είναι αρκετά σοσιαλιστικό διότι δεν υπάρχει κανένα σοσιαλιστικόμετρο με το οποίο να συγκριθούμε. Ίσα ίσα τα ιστορικά σοσιαλιστικόμετρα μάλλον δεν είναι ακριβώς παραδείγματα προς μίμηση.

Κι όταν κάνουμε κριτική στην προσπάθεια κάποιον ανθρώπων να ξεφύγουν από τη μοίρα του καπιταλισμού, υπάρχει μια λεπτή αλλά ξεκάθαρη γραμμή ανάμεσα στην επισήμανση των όποιων παγίδων οι οποίες θα μπορούσαν να αποβούν εναντίον τους και στην αφ’ υψηλού άσκηση κριτικής από τη θέση μιας κάποιας φαντασιακής σοσιαλιστικής καθαρότητας.

Αυτά, ως προς το ρηξικέλευθο άρθρο του Τέκι…

Rιchard D.Wolff
Rιchard D.Wolff

 Από την άλλη πλευρά του… Ατλαντικού, ο δημοφιλής καθηγητής Richard D. Wolff ξεκίνησε ένα νέο site, το «Democracy at Work», με θέμα τις «Αυτο-Διοικούμενες Εργατικές Επιχειρήσεις» (WSDEs, or Workers’ Self-Directed Enterprises):

http://democracyatwork.info/

όπου λέει:

Here we aim to provide you with resources to inspire, inform, advise, and sustain a social movement for economic democracy, and in particular, to support WSDEs. So what is a WSDE? WSDEs, or Workers’ Self-Directed Enterprises, are enterprises in which all the workers who collaborate to produce its outputs also serve together, collectively, as its board of directors. Each worker in any WSDE thus has two job descriptions: (1) a particular task in the enterprise’s division of labor, and (2) full, equal, and democratic participation in the directorial decisions about what, how and where to produce and how to use the enterprise’s surplus or profits.Simply put, in place of a capitalist production organization assigning directorial decisions to a small minority – major shareholders and boards of directors –WSDE’s institutionalize democracy at work as a central principle of production and thus a new foundation for the economy and society. Just imagine…

Πάει καιρός τώρα, που ήθελα να ξανα-γράψω για την εναλλακτική (συνεταιριστική) οργάνωση επιχειρήσεων που ανήκουν στους ίδιους τους εργαζόμενούς τους. Αυτό ονομάζεται «μικρο-σοσιαλισμός» (=σοσιαλισμός σε «μικρο-οικονομικό επίπεδο»). Στο μεταξύ όμως, ένας πολύ καλός μου φίλος ετοιμάζεται (μαζί με καμμιά εικοσαριά συναδέλφους του) να ιδρύσει μια τέτοια επιχείρηση, όπου κάθε μέλος έχει μερίδιο στα κέρδη, καθώς και μία ψήφο στο συμβούλιο των εργαζομένων (όλων τους συνεταίρων) και μου έστειλε το προτεινόμενο καταστατικό της επιχείρησής τους, το οποίο θα γίνει ανάρτηση και σε αυτό το blog, προσεχώς. Αυτό το… ανορθόδοξο εταιρικό καταστατικό, αρχικά  δυσκόλεψε πολύ το… δικηγόρο που το ανέλαβε (για τα τυπικά της εταιρικής ίδρυσης). Ευτυχώς, τελικά τα περισσότερα (νομολογικά κυρίως) προβλήματα ξεπεράστηκαν. Π.χ. υπάρχει στο καταστατικό ρητός κανόνας που απαγορεύει την εξαγορά της εταιρείας από άλλες (μεγαλύτερες) επιχειρήσεις, καθώς κι ένας κανόνας που απαγορεύει τη στενή συνεργασία με εταιρίες που ΔΕΝ είναι και αυτές… συνεταιριστικές (όροι που προβλημάτισαν πολύ τον δικηγόρο, στην αρχή).  θα επανέλθω στο θέμα αυτής της εταιρείας τις επόμενες μέρες…

Αν και πιο παλιά υπήρξαν αρκετές αναρτήσεις σε αυτό το blog, για παρεμφερή θέματα (π.χ. την κοινότητα Marinaleda, τη συνεταιριστική Mondragon,  τη δουλειά του καθηγητή Richard D. Wolff) πέρασε πολύς καιρός που η θεματολογία μου αφορούσε σχεδόν αποκλειστικά την κρίση και τα σκάνδαλά της, με σποραδικά διαλείμματα… μουσικής (χεχε) ή αντι-φασιστικών αναρτήσεων, οπότε το θέμα του μικρο-σοσιαλισμού πέρασε στα αζήτητα των μόνιμων εκκρεμοτήτων. Από σήμερα, όμως, επιστρέφοντας και σε συχνότερη διαδικτυακή παρουσία, αρχίζω πάλι να ασχολούμαι με την αυτο-διαχείριση, γιατί είναι πολύ σημαντικότερο θέμα από ό,τι φαίνεται. Π.χ. είναι και σημαντικό μέρος της λύσης για την ίδια την οικονομική κρίση. -Διότι (όπως έγραψα και στον κ. Βασίλη Βιλιάρδο, στο facebook):

Στην Ελλάδα, αυτή τη στιγμή, έχουμε σχεδόν ενάμιση εκατομμύριο ανέργους. Ο Ριτσαρντ Γουλφ θα είχε προτείνει το σχηματισμό συνεταιριστικών επιχειρήσεων για όλο αυτό τον πληθυσμό, τον οποίο κανένας καπιταλιστής δεν ρισκάρει να προσλάβει, λόγω της κρίσης. Φυσικά αυτό απαιτεί κάποιες προϋποθέσεις, καθώς και κάποιους αρχικούς πόρους ή έστω δάνεια, κλπ. Αν όμως μόνο ένα μικρό μέρος των χρημάτων που τρώνε οι τράπεζες πήγαινε σε υλικά για ίδρυση συνεταιρισμών, η ανεργία θα είχε μειωθεί δραστικά και η γενική κατάσταση θα είχε βελτιωθεί. Διότι όποιος δουλεύει για τον εαυτό του μαζί με άλλους, δεν έχει στόχο το να πλουτίσει αλλά το να επιβιώσει. Η διαρκής μείωση των ποσοστών κέρδους (που είχε προβλέψει και ο Μαρξ) δεν τον επηρεάζει. Η βέλτιστη και ανταγωνιστικότερη μορφή επιχειρησιακής οργάνωσης ΣΗΜΕΡΑ ίσως είναι λοιπόν η συνεταιριστική, κι ο σοσιαλισμός ξεκινάει από το… σπίτι και από τους τόπους δουλειάς.

ΟΚ, ας αναφερθούμε τώρα και στην πληθώρα… διαδεδομένων λανθασμένων ιδεών και προκαταλήψεων, γύρω από την εργατική αυτο-διαχείριση:

Ανάμεσα στα Συνήθη Εσφαλμένα «Επιχειρήματα»… «ορθόδοξων» μαρξιστών-λενινιστών, κατά των συνεταιρισμών, είναι και η εξής….

Θεμελιώδης Πλάνη 1:  «Σε συνθήκες (αγοράς) καπιταλισμού δεν μπορεί να πετύχει σοσιαλιστικός συνεταιρισμός»

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Αυτό είναι αποδεδειγμένα ψευδές, στην πράξη. ΠΟΛΛΟΙ συνεταιρισμοί σοσιαλιστικού τύπου έχουν ΗΔΗ πετύχει (οικονομικά και από άλλες απόψεις) μέσα σε συνθήκες «άγριας καπιταλιστικής αγοράς». Δείτε π.χ. το παράδειγμα της (ιδιαίτερα επιτυχημένηςMondragon, στην οποία, κατα κανόνα, πάντα αποφεύγουν να αναφερθούν όλοι οι «ορθόδοξοι» κομμουνιστές (που θάβουν τους συνεταιρισμούς) διότι… έχουν μείνει (κολλημένοι) στις παλιές κριτικές του Μαρξ κατά του Προυντόν (ή σε κάποια προβλήματα άλλων συνεταιρισμών που… βολεύουν τους επικριτές τους). Για τη Mondragon ο Richard Wolff έγραψε στο άρθρο «Yes, there is an alternative to capitalism: Mondragon shows the way» (June 15, 2012) και αλλού, π.χ. πρόσφατη επίσκεψή του εκεί περιγράφει στη συνέντευξη «Can We Remake Our Workplaces To Be More Democratic?».  Συνοπτικά, ο Richard Wolff λέει εδώ, απαντώντας μία ερώτηση:

Question: You recently visited the Basque Corporation Mondragon , one of the ten largest in Spain, which is owned by its employees, with assets amounting to around 40 billion euros. Is it possible, at present circumstances, to ‘implement’ a self-conscious anti-capitalist alternative at the global level?

Richard D. Wolff: Absolutely. The Basque people have shown that it can be done, that cooperatives can compete successfully against capitalist corporations,  that workers’ self-directed corporations can prosper and grow. In the Mondragon Corporation the workers collectively hire and fire the managers and chief executive, not the other way around, and therefore work and life are quite different there from the capitalist norm  around the world.

Μετάφραση (δική μου)

Ερώτηση: Πρόσφατα  επισκεφτήκατε την Βασική Εταιρεία Mondragon, μία από τις δέκα μεγαλύτερες στην Ισπανία, που είναι ιδιοκτησία των εργαζόμενών της, με πόρους που ανέρχονται σε περίπου 40 δισεκατομμύρια ευρώ. Είναι, άραγε εφικτό, κάτω από τις παρούσες συνθήκες, να ‘υλοποιηθεί’ μία συνειδητή αντι-καπιταλιστική εναλλακτική λύση σε παγκόσμιο επίπεδο?

Απάντηση του Ρίτσαρντ Γουλφ: Οπωσδήποτε. Οι Βάσκοι έχουν αποδείξει ότι μπορεί να γίνει αυτό, ότι οι συνεταιρισμοί μπορούν πράγματι να ανταγωνιστούν επιτυχώς τις (πολύ μεγάλες) καπιταλιστικές εταιρείες, ότι οι αυτο-διαχειριζόμενες εταιρείες των εργατών μπορούν να ευημερήσουν και να αναπτυχθούν. Στη Mondragon οι εργάτες προσλαμβάνουν συλλογικά (ή απολύουν) τους διευθυντές τους και τα υψηλόβαθμα εταιρικά στελέχη τους (όχι το αντίστροφο). Επομένως η εργασία και η ζωή εκεί πέρα, είναι εντελώς διαφορετικές από ό,τι έχει καθιερωθεί διεθνώς σαν νόρμα / κατεστημένο.

Για τη Mondragon υπήρξε και πρόσφατο άρθρο στο BBC.  Οπως λέει και ο τίτλος του,  η Mondragon άντεξε και την τρέχουσα οικονομική κρίση στην Ισπανία:

August 14, 2012

Basque co-operative Mondragon defies Spain slump

Economic success stories are rare in recession-hit Spain these days but one can be found in the small northern Basque town of Arrasate, nestling in rolling green hills. (By Tom Burridge, BBC News, Arrasate, Spain)

Συνοπτική Θεωρητική Απάντηση / Εξήγηση (στη «Θεμελιώδη Πλάνη 1»):

Ο Μαρξ είχε προβλέψει ότι ο καπιταλισμός χαρακτηρίζεται από σταδιακή μείωση των ποσοστών κέρδους, κάτι που επιβεβαιώνεται σήμερα και πρακτικά. Ιδιαίτερα χρήσιμα για το θέμα, βρήκα και όσα αναφέρει το βιβλίο του Γιάννη Βαρουφάκη «Ο Παγκόσμιος Μινώταυρος», όπου εξηγεί ότι η «αξία» (με τη μαρξιστική έννοια) οφείλεται αποκλειστικά στον ανθρώπινο κόπο, ενώ οι αυτοματισμοί μειώνουν τον ανθρώπινο κόπο, άρα μειώνουν και την αξία (και το κέρδος). Επομένως, οι στρατιές των ανέργων σήμερα δύσκολα θα βρουν δουλειά, αφού ελάχιστοι καπιταλιστές θα ρισκάρουν να τους προσλάβουν σε συνθήκες κρίσης, όταν δεν διαβλέπουν ευκαιρίες για αύξηση κερδών (ούτε καν ευκαιρίες για… αποφυγή ζημιών).  Αλλά (όπως εξήγησα και πιο πάνω) ένας συνεταιρισμός δεν δουλεύει για το κέρδος και τον πλουτισμό, αλλά για την ίδια την επιβίωση των μελών του και την καλύτερη ποιότητα στη ζωή τους. Αντέχει λοιπόν, πολύ περισσότερο (από τις καπιταλιστικές εταιρείες) τα χαμηλά κέρδη, διότι (π.χ.) δεν επιβαρύνεται από καμμία (αφύσικη) συσσώρευση υπεραξίας σε αφεντικά, αλλά (αντί αυτής και αντί της εκμετάλλευσης) προσφέρει επιβίωση και καλύτερη ζωή στους συνεταιριζόμενους, που έχουν κάθε λόγο να γίνουν και παραγωγικότεροι. Πρακτικά άλλωστε, έχει αποδειχτεί η μεγαλύτερη  παραγωγικότητα (ΚΑΙ τα υψηλότερα σχετικά εισοδήματα) για τα μέλη όλων των υγιών αυτο-διαχειριζόμενων εταιρειών, σήμερα. Υπάρχει λίστα παραδειγμάτων τους και εδώ, στο νέο site του Richard Wolff:

Αν, τώρα… δεν σας αρκούν αυτά τα ολίγα και έχετε γνώσεις (ή ενδιαφέρον) για  την πολιτική οικονομία και τον μαρξισμό, συνιστώνται οι πολλές καλές μεταφράσεις άρθρων του Richard Wolff, από το ιστολόγιο «Πολιτικές Ψηφίδες«, π.χ.

εικόνα από το blog
εικόνα από το blog «Πολιτικές Ψηφίδες» (κλικ για να το δείτε)

[…]

______________________

Επιστρέφοντας τώρα στο άρθρο του Τέκι Τσαν, υποστηρίζει ότι είναι επιθυμητά πολλά διαφορετικά «μικρο-σοσιαλιστικά πειράματα». Πρακτικά, αυτό έχει αποδειχτεί πολύ σωστό. Διαφορετικά λειτουργεί π.χ. η κομμουνιστική ισπανική κοινότητα Marinaleda από την μεγάλης κλίμακας (σχεδόν… πολυεθνική) συνεταιριστική εταιρεία Mondragon. Τα διαφορετικά είδη επιχειρησιακής (αυτο-)οργάνωσης εγγυώνται πως κάποια από αυτά (όχι όλα βέβαια) θα αποδειχτούν μακράν καλύτερα στην πράξη, μέσα σε ένα είδος πραγματικά υγιούς «ανταγωνισμού» που είναι πρωτόγνωρος, σε σύγκριση με τα συνήθη δεδομένα του καπιταλισμού, διότι δεν αποκλείει τη στενή συνεργασία μεταξύ των (υποτιθέμενων) «ανταγωνιστών» συνεταιρισμών  Στην πράξη, αποδείχηκε ότι οι συνεταιριστικές εταιρείες συνεργάζονται μεταξύ τους πολύ πιο εύκολα και χαλαρά, από όσο οι περισσότερες καπιταλιστικές (με την εξαίρεση βέβαια των… καρτέλ και των συγχωνεύσεων) . Κι αυτό γιατί η επιδίωξη του στυγνού κέρδους από τη μία καπιταλιστική εταιρεία, σε βάρος των ανταγωνιστών της, δεν αφήνει και πολλά περιθώρια για συνεννόηση, για να «τα βρούν» μεταξύ τους, ούτε φυσικά είναι εύκολο για τους «καπιταλιστικούς δεινόσαυρους» να βελτιώσουν τις εσωτερικές τους οργανωτικές δομές, οι οποίες σχεδόν πάντα θυμίζουν… στρατιωτικού τύπου αυταρχική οργάνωση (καθόλου αποδοτική πρακτικά), όπως επισήμανε και ο Ricardo Semler (στο video που παραθέτω πιο κάτω)…

Ο καπιταλισμός υποδύεται την «ελευθερία επιλογής» και την «ανταγωνιστικότητα», αλλά αυτές τις αρχές τις παραβιάζει και τις αχρηστεύει ο ίδιος, ολοένα και περισσότερο (ολισθαίνοντας σε καρτέλ και μονοπώλια), ενώ το μοναδικό (και μονοδιάστατο) είδος «ανταγωνισμού» που επιτρέπει, στο τέλος, είναι η βελτιστοποίηση του κέρδους. Ειδικά στον τομέα της «αγοράς εργασίας» (όπου βάζω εισαγωγικά διότι… είναι αφύσικο φαινόμενο για τον άνθρωπο η  «πώληση εργατικής δύναμης» σε άλλους – όσο κι αν επικρατεί στην εποχή του καπιταλισμού)… ο καπιταλισμός έχει πουλήσει στο διάολο το σημαντικότερο (υποτιθέμενο) ιδανικό του, την ίδια την ανταγωνιστικότητα, αν τον εξετάσουμε «ανάποδα»: από την οπτική γωνία του ίδιου του εργαζόμενου. Δηλαδή, ο εργαζόμενος δεν έχει καμμία «ελεύθερη επιλογή», παρά μόνο ό,τι (ξεροκόμματα) του προσφέρουν οι καπιταλιστές (και ζήτημα είναι ΑΝ θα του τα προσφέρουν). Αν δεν διαθέτει ΗΔΗ κάποιο κεφάλαιο, ΔΕΝ έχει σχεδόν καμμία εναλλακτική επιλογή, ο εργαζόμενος, μεταξύ διαφορετικών μορφών εργασιακής οργάνωσης, όπου να βρει κάτι που θα ήθελε ελεύθερα να κάνει ο ίδιος (και να είναι ήσυχος πως ωφελείται και πως δεν χαραμίζει τον ζωντανό του χρόνο δουλεύοντας). Η (υποτιθέμενη) ελευθερία (του καπιταλιστή) βασίζεται (εξ ορισμού) στην άρνηση της ελευθερίας των άλλων (=των εργαζόμενων). Ακριβώς αυτή την κατάσταση ανατρέπει ο συνεταιριστικός «μικρο-σοσιαλισμός».

Από τα προηγούμενα, εύκολα εξάγεται το συμπέρασμα ότι η ίδια η ύπαρξη μιας πραγματικά ελεύθερης επιλογής, ανάμεσα σε συνεταιριστικές και σε καπιταλιστικές μορφές παραγωγικής οργάνωσης, αυτομάτως οδηγεί στην επικράτηση των συνεταιριστικών δομών, αντί των καπιταλιστικών. Αν δηλαδή, υπήρχαν στην κοινωνία πραγματικά ευνοϊκές συνθήκες για συμμετοχή σε συνεταιρισμούς, κανένας σχεδόν εργαζόμενος δεν θα προτιμούσε να του… πίνει το αίμα κάποιος καπιταλιστής που θα τον εκμεταλλεύεται. Αυτομάτως τότε, οι καπιταλιστικές εταιρείες θα άρχιζαν να… παρακαλάνε για να βρουν εργαζόμενους και δεν θα τους έβρισκαν. Οι μισθοί που προσφέρουν θα έπρεπε τότε να αυξηθούν για να παραμείνουν «ανταγωνιστικοί» (χμ…. τρελλά πράματα, ε?) και στο τέλος οι καπιταλιστικές εταιρείες πιθανότατα θα έκλειναν (αν δεν… μετατρέπονταν ΚΑΙ αυτές σε συνεταιριστικές). Η πλάκα είναι (μη γελάτε καθόλου εδώ)… ότι ακόμη και σήμερα, οι (ελάχιστοι) «ψαγμένοι» και «πιο προοδευτικοί» καπιταλιστές έχουν ήδη προβλέψει αυτές τις εξελίξεις και μερικοί από αυτούς αντί να τις αντιμάχονται τις… υιοθετούν πρώτοι, προχωρώντας στο τολμηρό βήμα της ριζικής μετατροπής των επιχειρήσεών τους, είτε σε μερικώς-συνεταιριστικές, είτε σε «αυτο-διοικούμενες». Μια τέτοια «Αυτο-διοικούμενη» (αλλά δυστυχώς όχι όμως και συνεταιριστική) είναι π.χ. η εταιρεία «Valve», με την οποία άρχισε να συνεργάζεται πρόσφατα ο Γιάννης Βαρουφάκης, κι έγραψε το εξής εκτενές άρθρο για την πρωτοποριακή μορφή οργάνωσης της Valve  (στα αγγλικά):

Αλλά… υπάρχουν ακόμη καλύτερες περιπτώσεις, από τη Valve: Οι (ελάχιστοι) προοδευτικοί μικρο-επιχειρηματίες πρέπει να δουν τους εργαζόμενούς τους σαν συνεταίρους, όπως έκανε (το 1990) ο Ricardo Semler και… έσωσε την εταιρεία του, με αλματώδη ανάπτυξή της σαν συνέπεια, από τότε:

Ricardo Semler (two interviews)

[vimeo 14332684]

Πολλά στοιχεία για τον Ricardo Semler θα βρείτε ΕΔΩ:

Δείτε επίσης:

__________________________________

Δείτε επίσης, αν… χάσατε επεισόδια (σε αυτό το blog):

και τέλος…

  • Money And Finance (Alternative Forms) 06/03/2010 -Λεπτομερέστατο και πολύ χρήσιμο άρθρο, στα αγγλικά, του συν-ιδρυτή του κινήματος «Permaculture» Bill Mollison. Προσέξτε όμως: Oι περισσότεροι ηγέτες αυτού του κινήματος αποδείχτηκε ότι ενδιαφέρονται κυρίως για… στυγνό προσωπικό πλουτισμό! Πρέπει, λοιπόν, να τους… αρπάξουμε ΟΛΗ τη Γνώση που… εμπορευματοποιούν και όλες τις αρχές που… πολλοί από αυτούς ΔΕΝ εφαρμόζουν! (χεχε)🙂

[…ίσως προστεθούν κι άλλα στοιχεία ΕΔΩ, αργότερα…]

27 comments

  1. Ο Τέκι είναι καταπληκτικός και αξίζει ιδιαίτερης προσοχής αυτούς τους καταθλιπτικούς καιρούς.Όσα έχει πει (τον διαβάζω χρόνια)έχουν επαληθευτεί,αλλά σπουδαιότερο είναι το κουράγιο που εκπέμπουν τα κείμενά του.Τώρα να σταθούμε στο τι σημαίνει συνεταιρισμός σήμερα.Πολύ δύσκολη υπόθεση.Για όσους παρακολουθούμε το θέμα εδώ και χρόνια,οι Αστικοί Συνεταιρισμοί(όχι όλοι) η νομοθεσία και η ερμηνεία τους,έχει εξελιχθεί σε πρόβλημα για μεγάλους λύτες.Το δικό μας blog ξεκίνησε το 2010 με όρεξη να προωθήσει αυτά τα θέματα, όμως οι προσπάθειες ακόμη και της ανάδειξης κάποιων προσπαθειών έτυχε μεγάλης καχυποψίας,και τα καλέσματα σε δράση απαντήθηκαν με σιωπή. Καλύτερη μοίρα έχουν όσοι διαμορφώνουν τις δράσεις τους σαν ΜΚΟ δυστυχώς. Όπως επισημαίνει και το άρθρο η ανταγωνιστικότερη μορφή επιχειρησιακής οργάνωσης ΣΗΜΕΡΑ και αύριο,θα είναι μόνο η συνεταιριστική, και ο σοσιαλισμός ξεκινάει από το σπίτι και από τους τόπους δουλειάς.Εμείς δεν έχουμε πάψει να το πιστεύουμε αυτό,παρά την χλιαρή ανταπόκριση.

    • Καλησπέρα και καλως-ήλθες Sonora…

      Με χαροποιούν όσα αναφέρεις. Ιδιαίτερα τα περί συνεταιρισμών με τα οποία ασχολείται το blog σας. Ισως και να χρειαστεί συμβουλές κάποιος στενός μου φίλος, πολύ σύντομα, πάνω στο θέμα αυτό, γιατί ακόμη δεν τελείωσαν τα… προβλήματα που αντιμετωπίζει ο δικηγόρος τους (που ακόμη δεν τελείωσε τη διόρθωση του συμβολαίου).

      Το συμβόλαιο αυτό, όπως είπα, θα δημοσιευτεί σύντομα και σαν ανάρτηση εδώ, αλλά στην τελική του μορφή. Στο μεταξύ, υποσχέθηκα στο φίλο μου να γράψω σε… αριστερούς οικονομολόγους (τους λίγους που ξέρω λίγο-πολύ) μήπως μπορούν να βοηθήσουν σε κάποια ζητήματα του συμβολαίου (και γενικότερα).

      Εκτός του δικηγόρου, υπάρχει και το πρόβλημα της ιδεολογικής / πολιτικής ενημέρωσης κάποιων εργαζόμενων που βρέθηκαν μαζί και συμφώνησαν πάνω σε κάτι το οποίο όμως… είναι γι’ αυτούς πρωτόγνωρο ή/και δεν το πολυ-καταλαβαίνουν. Εκείνο που κατανοούν όλοι, είναι ότι… δεν υπάρχει γι’ αυτούς άλλη λύση. Εντελώς πρακτικά, είτε θα σχηματίσουν αυτό τον καινοτομικό συνεταιρισμό, είτε… θα μείνουν χωρίς δουλειά, διότι η (προηγούμενη) «κλασσικού τύπου» εταιρεία, όπου δούλευαν, θα κλείσει σύντομα, κυρίως λόγω… βρωμιάς των τραπεζών, που αδικαιολόγητα αθέτησαν συμφωνίες τους με την (αρχική) εταιρεία για «επισφάλεια» (δηλαδή ρευστότητα που προ-καταβάλλεται και μετά εισπράττεται από πελάτες).

      Ετσι, μια εντελώς «υγιής» (κλασσικού τύπου) εταιρεία υψηλής τεχνολογίας (από τις πιο παραγωγικές μάλιστα και τις πιο… φιλεργατικές) αναγκάζεται ΤΩΡΑ να κλείσει λόγω βρωμιάς τραπεζών. Για… καλή τύχη όμως των εργαζόμενων, τα… αφεντικά τους έτυχε να έχουν αριστερό μυαλό (χεχε) και μάλιστα ο ένας, στενός μου φίλος (και κυριότερος αρχικός μέτοχος) έχει περίπου τις… δικές μου ιδέες. Αρχικά ήθελε (έτσι κι αλλοιώς) να ιδρύσει συνεταιρισμό, και ο… ρόλος του καπιταλιστή δεν του ταίριαζε και τόσο (χεχε). Απλώς δίσταζε (διότι δεν συμφωνούσαν κάποιοι άλλοι δευτερεύοντες μέτοχοι). Οπότε, ΤΩΡΑ, με την ευκαιρία αυτή, όταν δηλαδή η (αρχική) εταιρεία μάλλον θα κλείσει, ελλείψει… θαύματος εξ ουρανού, το «σχέδιο διάσωσης» που καταστρώθηκε είναι η (επαν)ίδρυση μιας άλλης, νέας εταιρείας, αυτή τη φορά όμως 100% συνεταιριστικής, με βασική αρχή την ΑΠΟΛΥΤΗ ΙΣΟΤΗΤΑ σε ψήφους (1 person=1 vote)και ένα μεγάλο βαθμό ισότητας (όχι απόλυτης) στα μερίδια και στις αμοιβές (με βάση δημοκρατικά αποφασισμένα κριτήρια, εργασίας κ.ο.κ.)

      Αυτό λοιπόν το συνεταιριστικό συμβόλαιο είναι ιδιαίτερα προνοητικό στο να διαφυλάξει αυτή τη σοσιαλιστική και δημοκρατική δομή, π.χ. να την κρατήσει μακριά από εξαγορές / take-overs και από άλλες κακοτοπιές (που ιστορικά… ξεχαρβάλωσαν κολλεκτίβες όπως η περίφημη Rochdale στην Αγγλία, που κατάντησε καπιταλιστική εταιρεία στο τέλος).
      UPDATE: Επίσης, να εξασφαλίσει τη δίκαιη μεταχείριση και ΠΛΗΡΗ ισότιμη συμμετοχή οποιωνδήποτε νέων μελών της, στο μέλλον (βασικό αυτό). Ελάχιστα μόνο πλεονεκτήματα θα έχουν οι «παλαιότεροι», αλλά που αντικατοπτρίζουν την ίδια τη δουλειά που έχουν κάνει, σαν υποδομή, ΟΧΙ μια «ιεραρχία» παλιών-και-νεοσύλλεκτων (που… βρωμάει).

      Αλλά… πολλά είπα (ίσως και πρόωρα). Δες και τα άλλα σχόλια (όχι μόνο δικά μου) στη συζήτηση κάτω από την αρχική ανάρτηση του Τέκι. Για το θέμα της μεγαλύτερης ανταγωνιστικότητας των συνεταιρισμών χρησιμοποίησα δικές μου ιδέες (αν και… σίγουρα όχι μόνο δικές μου, επανεφευρίσκοντας κάνα… τροχό, που-και-που).🙂

      ___________________
      Υ.Γ. Για την «αποτυχία» της Rochdale είχα μάθει τα σχετικά από κείμενα και βίντεο για την ιστορία της Mondragon (που θα φέρω και εδώ στα σχόλια).
      Δεν είχα ψάξει όμως τόσο καλά, ειδικά το δικό της θέμα, μέχρι σήμερα.
      Εκπληκτος, ανακάλυψα προ ολίγου ότι… υπάρχει και σήμερα και ότι μάλιστα συνδέεται με ένα ολόκληρο δίκτυο συνεταιρισμών σε διεθνές επίπεδο. ΟΙ «αρχές της Rochdale» βρίσκονται εδώ
      http://en.wikipedia.org/wiki/Rochdale_Principles

  2. Παραθέτω στοιχεία και video για τη Mondragon.

    Το συγκεκριμμένο βίντεο που ακολουθεί, δεν είναι και τόσο αξιόπιστο διότι είναι φτιαγμένο από Γερμανούς (της Deutsche Welle) και προσπαθεί μανιωδώς να μεγαλοποιήσει το βαθμό που ΚΑΙ η Mondragon επηρεάστηκε αρνητικά από την κρίση.

    Είναι αλήθεια ότι οι συνεταίροι-εργάτες της Mondragon συν-αποφάσισαν πρόσφατα να μειώσουν λίγο τις αμοιβές τους ή να αυξήσουν τις ώρες εργασίας τους, αλλά… κρατήστε μικρό καλάθι, γιατί στην πραγματικότητα ΚΑΝΕΝΑΣ δεν απολύθηκε (μερικοί μόνο άλλαξαν τόπο δουλειάς ΜΕΣΑ στο συγκρότημα Mondragon), ούτε κι οι μειώσεις αυτές είναι σημαντικές.

    To video αυτό (Ιανουαρίου 2012) εκφράζει Γερμανική πολιτική («τα λέει στην πεθερά για να ακούει η νύφη», δηλαδή… να δεχτούν μειώσεις μισθών κι άγρια λιτότητα οι ΥΠΟΛΟΙΠΟΙ Ευρωπαίοι, ιδίως οι Ελληνες). Παρόλ’ αυτά, σε γενικές γραμμές κατατοπίζει για κάποια πράματα, χωρις… κραυγαλέα ψεύδη, κι αξίζει να το δείτε:

    ΣΗΜΕΙΩΣΗ: H Mondragon δεν είναι ΕΝΑΣ, αλλά 250 (περίπου) συνεταιρισμοί, που λειτουργούν όλοι μαζί… συνεταιριστικά, σαν Ενιαία Εταιρεία! δηλαδή… κάτι σαν Λερναία Υδρα. 🙂
    Αν, τώρα, ένας από αυτούς τους συνεταιρισμούς παρουσιάσει έλλειψη ανάγκης για εργασία, τότε κάποιοι εργαζόμενοι μερικές φορές αλλάζουν τόπο δουλειάς και πηγαίνουν σε άλλον συνεταιρισμό (πάλι της Mondragon).

    Tο (πολύ πιο πρόσφατο) άρθρο του BBC (14 Αυγ. 2012) τα είπε πιο καλά από τη Deutsche Welle:

    Partly because of falling sales closer to home, Mondragon Assembly had to lay off several workers throughout 2008 and 2009.
    But those workers who lost their jobs were taken on by other companies within the co-operative.
    By 2010, the company’s fortunes were on the up again, and those people were able to return to their former jobs.
    «Today we fortunately have work for everybody,» says Mr Legarda.
    «We are actually recruiting people from other companies within the group because they are now having tougher times than us.»
    Fagor Arrasate is another company within Mondragon, which employs around 600 people. They make house-sized machines which manufacture parts for cars.
    The majority of the firm’s workers are «socios», which translates literally as «members», but also means they are all shareholders in the business.
    The socios, some of whom are managers, all have one vote in a general assembly, which makes important decisions affecting the business.
    Other decisions have to be approved by a governing council, elected by the assembly.

    Το σύστημά τους είναι… 100 χρόνια μπροστά, σε σχέση με τις καπιταλιστικές εταιρείες του Ελλαδιστάν.

    • ΣΥμφωνω καταρχην με τις πρωτοβουλιες αυτου του ειδους, πεισμενος οτι οι σημαντικες αλλαγες ερχονται παντα απο το ειδικο προς το γενικοτερο. Σκεψη μου προς περαιτερω προβληματισμο:

      Αλλο η νεα δομη (πολυχρειαζουμενη) και αλλο το περιεχομενο: η καλυτερη συνεταιριστικη επιχειρηση θα πρεπει προφανως να εχει εξετασει σοβαρα το τι παραγει. Αν δεχτουμε οτι δεν μπορουμε καταρχην να υπερβουμε το βασικο νομο της προσφορας και ζητησης, και αν ο τελευταιος λαμβανει ως περιεχοεμνο ενα στρεβλο καταναλωτικο μοντελο (π.χ. περισσοτερα αυτοκινητα) δεν θα μπορει να ξεφυγει απο τα εγγενη προβληματα του καπιταλισμου, τα οποια επομενως δεν εχουν ολα να κανουν με την ανισοτητα των αμοιβων ή του ποιος και πως κανει το management.
      Εδω, ή πρεπει να αλλαξεις το περιεχομενο του παραπανω νομου (δηλαδη θες ενα αλλο κοσμοθεωρητικο μοντελο) ή τον ιδιο το νομο. Σε καθε περιπτωση ομως θα επανελθουμε στο ζητημα μιας αλλαγης απο τα πανω προς τα κατω, δηλαδη «ουτοπικης».
      Μπορει ισως ενα συναιτεριστικο μοντελο ως δομη να διαμορφωσει παραλληλα και το περιεχομενο (προσφορα εναντι μιας αυτάρκους μη καταναλωτικης ζητησης);
      Αν το εχεις καταλαβει μιλαμε για αλλης κουλτουρας διοικηση, εργαζομενους ΚΑΙ καταναλωτες, δηλαδη σιγα-σιγα για ενα νεο κρατος εν κρατει…

      Ενας αριστεροδεξιος κεντρωος αναρχικος…

      • Συμφωνώ μαζί σου Ben (αν κατανόησα καλά όσα εξήγησες συνοπτικά…)

        Παρεμπιπτόντως, οι κοοπερατίβες… τείνουν και να ΕΝΩΝΟΥΝ τους σωστούς ανθρώπους μεταξύ τους.
        Δηλαδή, π.χ. φέρνουν δυνατότητες ειλικρινούς συνεργασίας… «αριστεροδεξιών κεντρώων αναρχικών» όπως εσύ (χεχε) και… ανένταχτων αναρχοκομμουνιών (χεχε) όπως εγώ, με υγιείς «γνήσιους φιλελεύθερους» (σε στυλ Βασίλη Βιλιάρδου, ΟΧΙ «νεοφιλελεύθερους» βέβαια), αλλά και με μη-δογματικούς ειλικρινείς κομμουνιστές, σαν τον δήμαρχο της Μαριναλέντα.

        Δεν είναι τυχαία τα εγκώμια υπέρ της Μοντραγκόν, από ένα τόσο μεγάλο πολιτικό φάσμα προσωπικοτήτων (από Τσόμσκυ μέχρι… Αλμούνια).
        Μάλιστα, η πιο σοβαρή εποικοδομητική κριτική στους συνεταιρισμούς εκφράζεται περισσότερο από τους καλύτερους φίλους τους (π.χ. Τσόμσκυ) παρά από τους εχθρούς τους (οι οποίοι παραδόξως είναι και ελάχιστοι σήμερα).

  3. Και τώρα ένα… απολαυστικό ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΟ video της _ίδιας_ της Mondragon (φτιαγμένο πριν 3 μήνες):

    (απολαυστικό και σαν δόλωμα για… παρανοϊκούς, που θα δουν όλες τις προσωπικότητες που επαινούν την Mondragon και… ίσως τρομάξουν. Τσόμσκυ, αλλά… ΚΑΙ Αλμούνια, βγάλτε άκρη)

    __________
    ΟΚ, ας σοβαρευτούμε τώρα (μια και στηρίξαμε τους Ελληνες χαλυβουργούς) ας δούμε…
    ΤΙ σκάρωσαν οι Αμερικανοί συνάδελφοί τους ΜΕ την Mondragon, πρόσφατα:

    ____________
    Και τελειώνω για σήμερα με ένα σιωπηλό εκπαιδευτικό βίντεο, γενική εισαγωγή σους συνεταιρισμούς (του είδους που υποστηρίζει κι ο Ρίτσαρντ Γουλφ):

  4. Όταν είχε έρθει ο Wolf στην Ελλάδα (πρόπερυσι; ) σκεφτόμουν πως αυτή η μορφή επιχείρησης είναι αναγκαία. Τέτοιες επιχειρήσεις έπρεπε να λειτουργούν από… χτες.

    Σήμερα, σκέφτομαι πως παραμένουν κάτι παραπάνω από αναγκαίες, αλλά χρειάζονται για να κάνουν κάτι παραπάνω: φαντάσου δηλαδή μια ομάδα από τέτοιες επιχειρήσεις απλωμένες σε όλους τους τομείς (πρωτογενής, δευτερογενής, τριτογενής) όπου, οι εργαζόμενοι, όταν αγοράζουν αγαθά από αυτές τις επιχειρήσεις, η συναλλαγή καταγράφεται ως συναλλαγή μεταξύ των εταιρειών.

    Δε γράφω λεπτομέρειες, η βαλίτσα μπορεί να πάει πραγματικά πάαααρα πολύ μακριά. Το ξέρω βεβαίως πως έχω… ουτοπικές απαιτήσεις από την… πραγματικότητα (!) αλλά εγώ αυτό σκέφτομαι.

    • Δεν νομίζω ότι έχεις ουτοπικές απαιτήσεις, φίλτατε Κουσουράτε!
      Αυτά που λες είναι λογικά και ρεαλιστικά.
      Και η Μοντραγκόν άλλωστε… πολλά ήδη τα έχει υλοποιήσει ΧΩΡΙΣ να είναι τέλεια ή ουτοπική
      (ίσα-ίσα έχει επικριθεί εποικοδομητικά ακόμη κι από τον Τσόμσκυ).

      Καλωσόρισες πάλι, ίσως… τη σωστή εποχή, για το θέμα αυτό. 🙂

      Δουλεύει στο φουλ το πληκτρολόγιό μου αλλά ήμουν απών πολλές ώρες, έχοντας παρασυρθεί στο φατσο-βιβλίο από φίλους που θέλανε τσατ.
      Λείπω συνήθως από το διαδίκτυο μέχρι χθες και… μούρθε χιονοστιβάδα πληροφορίας κι επικοινωνίας, μόλις ξανάγινα παρών.

      Τα λέμε!

    • Ευχαριστούμε… διπλά (ΚΑΙ για το λινκ, που στάλθηκε αμέσως σε… ενδιαφερόμενους).
      Πρόκειτα για την πρώτη ελληνική προσπάθεια ίδρυσης CREDIT UNION

      Πληροφοριες για αδαείς εδώ
      http://en.wikipedia.org/wiki/Credit_union

      και στα ελληνικά
      http://tvxs.gr/news/kala-nea/ena-kinima-poy-xtypa-tis-megales-trapezes-ton-ipa
      Ένα κίνημα ενάντια στις μεγάλες τράπεζες των ΗΠΑ

      Μετά το «Occupy Wall Street», ένα ακόμα κίνημα ταράζει τα νερά της αμερικανικής κοινωνίας. Πρόκειται για το «Bank Transfer Day», το κίνημα που προτρέπει τους πολίτες να κλείσουν τους λογαριασμούς τους στις εμπορικές τράπεζες και να μεταφέρουν τις καταθέσεις τους στους τοπικούς μη κερδοσκοπικούς πιστωτικούς συνεταιρισμούς της πόλης τους.

      http://www.facebook.com/Nov.Fifth
      _____________________
      Επίσης… πέρασε απαρατήρητο σαν γεγονός, ότι το 2012 είναι το «Διεθνές Ετος Συνεταιρισμών»
      κι αντιγράφω σχετικά υλικά από το λινκ σου, Φώτη

      http://www.woccu.org/events/iyc2012

      http://www.un.org/en/events/cooperativesday/

      • Υ.Γ. Κάτι τώρα για να ησυχάσουν και οι… καχύποπτοι (μέχρι και παρανοΪκοί) αδαείς παρατηρητές,
        πουι πιθανώς «κουμπώνονται» όταν βλέπουν ότι (διάολε) οι πάντες, παντού στον κόσμο,
        δείχνουν να έχουν (μόνο) συμπάθεια, απέναντι στις κοοπερατίβες,
        «επομένως» (οι καχύποπτοι) ψάχνουν κάποια… πονηρή αιτία γι’ αυτό.🙂

        Ε, έχουν εν μέρει δίκιο οι καχύποπτοι, αλλά εν μέρει όχι.

        Είναι κάτι που συζητήσαμε και χθες (εκτός διαδικτύου).
        Και υπάρχουν δύο είδη αιτιών, γι’ αυτό το φαινόμενο

        1) «πονηροί λόγοι»
        Το σύστημα (και πολλές προσωπικότητες που το αποτελούν ή το υπηρετούν) πράγματι βλέπει τρόπους να ωφεληθεί
        μέσω της εξάπλωσης των συνεταρισμών. Εφόσον υπάρχει φορολόγησή τους, ωφελείται πρωτίστως οικονομικά έτσι κι αλλοιώς.
        Αλλά υπάρχουν και άλλες βλέψεις (μερικές όχι τόσο γνωστές) που πιθανότατα ισχύουν (και θα συζητήσουμε εδώ).
        Υπάρχουν όμως και βλέψεις που είναι… γελασμένες και απατηλές (για το σύστημα).
        Π.χ. οι τράπεζες δεν θα χαρούν για πολύν καιρό. Ερχονται τα Credit Unions, οι πιστωτικοί συνεταιρισμοί να τις καταργήσουν.
        Κι έτσι αντί για πελάτες στο τέλος θα πάρουν… τ’ αρχίδια τους.

        2) άλλοι λόγοι
        -Κυρίως υπάρχει βαθιά επίγνωση του αδιεξόδου που ζει η κλασσική οικονομία και η ελπίδα μιας ανάσας μέσω των συνεταιρισμών.
        ΚΑΙ για τα κράτη, που πρέπει (έτσι κι αλλοιώς) να βοηθήσουν τους συνεταιρισμούς αν θέλουν να μειώσουν την ανεργία, κλπ.

        -Ενα μέρος της παγκόσμιας ελίτ (ελάχιστη μειοψηφία, αλλά με μυαλό) έχει θετική διάθεση,
        μέχρι και να… πειραματιστεί με την αυτοδιαχείριση διαφόρων μορφών
        όχι ακριβώς βέβαια με την ΠΛΗΡΗ μετατροπή των επιχειρήσεων σε συνεταιριστικές
        αλλά με στόχο την επιβίωση των εταιρειών τους με «εκδημοκρατισμό», κλπ.
        (για να σωθούν τα κεφάλαια των «ανοιχτόμυαλων» κεφαλαιούχων, κυρίως) 😉
        Αυτό είναι συζητήσιμο εγχείρημα (κατά πόσον θα… χαλάσει το γνήσιο συνεταιριστικό κίνημα),
        και ΟΧΙ βέβαια αυτό που θέλουμε εμείς:mrgreen:

        κλπ.

  5. Παιδικές αρρώστιες, αλλά μερικοί επιμένουν να μη ενηλικιωθούν. Δεν μαθαίνουν από τα λάθη, και συνεχώς προσπαθούν τα ίδια και τα ίδια. Υπάρχει μια Μοντραγον που πέτυχε, δεν είδα τα βίντεο λόγω κακής σύνδεσης αλλά πιστεύω ότι έτσι είναι, υπάρχουν όμως εκατομμύρια άλλες που απέτυχαν και τα όνειρα γίνανε θρύψαλα. Ο R. Wolff θα πρόσφερε καλύτερες υπηρεσίες αναλύοντας γιατί εκατομμύρια (ναι, είναι εκατομμύρια οι προσπάθειες) άλλες προσπάθειες απέτυχαν, παρά να προπαγανδίζει κάτι που είναι καταδικασμένο σε αποτυχία. Συνεταιρισμοί υπήρχαν σε όλο το κόσμο, ακόμα και στην Ελλάδα μπορείς να τις αριθμήσεις σε μερικές δεκάδες χιλιάδες, και όλες απέτυχαν. Δεν έχω σκοπό να αποθαρρύνω κανέναν, αλλά κάθε αποτυχία είναι και ένα λιθαράκι στο τάφο του σοσιαλισμού.

    • Μαλακίες τούμπανα, φίλε (και σόρυ).

      Από την αρχή δηλώνεις ΠΛΗΡΗ άγνοια για (την επιτυχία στη) Mondragon και μάλιστα το μόνο που ξέρεις γι ‘αυτήν είναι η «καλή σου πίστη» ότι πέτυχε,
      Αλλά ταυτόχρονα τη χαρακτηρίζεις «παιδική αρρώστεια» μαζί με όλους τους άλλους… αποτυχημένους με παιδικές αρρώστειες.
      Ε, προφανώς δεν ενηλικιώθηκε ακόμη όπως εσύ που έχεις μη-παιδική πίστη σε κάτι άλλο (ίσως έναν ορθόδοξο κομμουνισμό μαρξισμό-λενινισμό, που… ΚΑΙ αυτός απέτυχε βέβαια, ΠΟΛΥ ΠΙΟ ΠΑΤΑΓΩΔΩΣ και τα συντρίμμια του πέφτουν ακόμη στα κεφάλια μας).

      Αλήθεια, ΠΟΥ τα βρήκες τα «εκατομμύρια» συναιτερισμών που απέτυχαν? Τα μέτρησες κιόλας?
      Ξέρουμε βέβαια για εκατοντάδες ή έστω και χιλιάδες (να το δεχτώ κι αυτό) αλλά… εκατομμύρια ρε φίλε?
      Κόψε κάτι, κόψε κάτι και… κόψε την αφελή πίστη ότι κατέχεις τον ορθόδοξο μαρξισμό (η μόνη εξήγηση για όσα λες, αρκετά αντιφατικά).

      Το «καταδικασμένο σε αποτυχία» ΠΟΥ κολλάει? Δηλαδή νομίζεις ότι κέρδισε κάνα… λαχείο η ομάδα που ίδρυσε τη Μοντραγκόν?
      ΠΩΣ και γλύτωσε την «καταδίκη σε αποτυχία»?

      Και ΠΟΙΟΣ σου είπε ότι ο Γουλφ δεν έχει αναλύσει ΚΑΙ αποτυχίες τέτοιων πειραμάτων, ή ότι δεν εξήγησε γιατί μερικοί πετυχαίνουν και άλλοι όχι?

      Εξάλλου, ακόμη κι αν είχες δίκιο απόλυτο,
      Αν εκατομμύρια πεθαίνουν από έναν ιό και καμμιά δεκαριά μολυσμένοι από αυτόν… δεν πεθαίνουν, _ποιο_ έχει σημασία?
      Το να αναλύσουμε ξανά και ξανά τα εκατομμύρια που πέθαναν,
      ή να το βρούμε τις σπάνιες συνθήκες ή αντίδοτα που έκαναν τους ελάχιστους να μην πεθάνουν?
      (και να τις/τα αναπαράγουμε)

      Ενα πράμα μόνο. Μην αρχίσεις πάλι με τον… Προυντόν (και όσα του έσουρε ο Μαρξ) γιατί τάχουμε φάει στη μάπα.

      Λυπάμαι αν σε απογοήτευσα (εγώ).🙂

  6. Και σε τι συμπεράσματα κατέληξε ο Wolff? Γιατί απέτυχαν και τι μάθαμε από αυτές τις αποτυχίες.

    • Θα αναφερθούμε σύντομα, εκτενέστατα, στο θέμα αυτό
      και όχι μόνο με βάση λεχθέντα του Wolff, τα οποία δεν είναι όλα σε γραπτή μορφή
      (Δυστυχώς είναι άβολη η παράθεση αποσπασμάτων από ηχητικά αρχεία και βίντεο μεγάλης διάρκειας, που απαιτούν χρόνο προτετοιμασίας).

      Εκείνο που καίει τους αριστερούς επικριτές του είναι σχεδόν πάντα το ίδιο θέμα,
      δηλαδή η ολίσθηση συνεταιρισμών σε καπιταλιστικού τύπου επιχειρήσεις,
      καθώς και η καχυποψία τους ότι ο Γουλφ δεν στηριζει το σοσιαλισμό σε επίπεδο συνόλου κοινωνίας ή κράτους.

      Είπε κάτι σχετικό πρόσφατα, που ενδιαφέρει την (υπόλοιπη) αριστερά.

      Ερώτηση:
      -Μπορούν οι εργατικοί συνεταιρισμοί, ενδεχομένως, να αποτελέσουν το θεμέλιο για το σοσιαλισμό, δεδομένου ότι οι πιο σύγχρονες ιστορικές προσπάθειες, όπως τα Ισραηλινά κιμπούτς είτε απέτυχαν ή είτε μετεξελίχθηκαν σε καπιταλιστικές επιχειρήσεις; Η ιδέα θα μπορούσε να ονομαστεί ουτοπική.

      Απάντηση Richard Wolff:
      -Δεν έχω πρόβλημα να κατηγορηθώ ως ουτοπικός. Η αριστερά θα μπορούσε να γίνει λίγο περισσότερο ουτοπική, δεδομένου ότι το μεγαλύτερο μέρος του σημαντικού της “οράματος” “αποστραγγίστηκε” από το μεγαλύτερο μέρος της οργανωμένης αριστεράς. Η κριτική του Ένγκελς στον ουτοπικό σοσιαλισμό ουδέποτε είχε την πρόθεση να εξαλείψει την ουτοπία από το σοσιαλισμό. Η κριτική του στόχευε στον υπερτονισμό της «επιστημονικότητας» του σοσιαλισμού, προκειμένου να οδηγηθεί σε αυτό που πίστευε (και συμφωνώ μαζί του) ότι θα αποτελούσε μια καλύτερη ισορροπία της έννοιας. Αυτός ακριβώς είναι και ο δικός μου στόχος, προς την αντίθετη όμως κατεύθυνση.
      Έχετε πιθανώς δίκιο πως πρέπει να γίνω πιο προσεκτικός ώστε να μην γίνεται η παρανόηση ότι η πρόταση μου για τις αυτοδιευθυνόμενες συλλογικά από τους εργαζόμενους παραγωγικές επιχειρήσεις/συνεταιρισμοί, αποτελεί «την μία και μοναδική» απάντηση (αυτό που αποκαλείται και «το θεμέλιο για το σοσιαλισμό»). Συμφωνώ ότι χωρίς άλλες αλλαγές – για παράδειγμα, την κοινωνικοποίηση των μέσων παραγωγής, το σχεδιασμό, κλπ. – τέτοιοι συνεταιρισμοί από μόνοι τους θα μετατραπούν σε καπιταλιστικές επιχειρήσεις όπως λίγο – πολύ περιγράψατε και για τα κιμπούτς. Όμως από την άλλη, ισχύει επίσης το αντίστροφο. Χωρίς την κολεκτιβοποίηση των επιχειρήσεων στη βάση μιας σοσιαλιστικής κοινωνίας – και αυτό δεν επιτυγχάνεται εγκαθιστώντας κρατικούς αξιωματούχους / κομισάριους στη θέση των ιδιωτικών καπιταλιστικών διοικητικών συμβουλίων – η κοινωνικοποίηση της ιδιοκτησίας και ο κεντρικός σχεδιασμός θα μετατραπούν σε καπιταλισμό, όπως συνέβη στην ΕΣΣΔ κλπ.
      Αυτό το οποίο έλλειψε από τα σοσιαλιστικά πειράματα – παρά τις πολλές επιτυχίες τους, τις οποίες αναγνωρίζω και επικροτώ – είναι ο συνδυασμός των σοσιαλιστικών αλλαγών στο μακρο-οικονομικό επίπεδο, με τις αλλαγές στο μικρο- οικονομικό επίπεδο στην κατεύθυνση που τονίζω παραπάνω.

      Aυτό το απόσπασμα είναι από το άρθρο που μετάφρασαν στα ελληνικά οι φίλοι των «Πολιτικών Ψηφίδων»:

      http://politikespsifides.wordpress.com/2012/08/17/democracy-at-work/

      Η πλάκα είναι ότι… αν και συμφωνώ μαζί του, δεν αρκούμαι ΜΟΝΟ σε αυτή την απάντηση, γιατί οδηγεί σε κάποιες ανησυχίες.
      Δηλαδή, π.χ. αν η (μακροπρόθεσμη) «μοίρα των συναιτερισμών» είναι να ολισθήσουν σε καπιταλιστικές επιχειρήσεις
      (αν δεν μεσολαβήσουν μακρο-κοινωνικά σοσιαλιστικά μέτρα και μακρο-κοινωνικές αλλαγές, κλπ.)
      τότε… όλα όσα κάνουμε ΤΩΡΑ έχουν «ημερομηνία λήξης»,
      ΜΕΣΑ σε συνθήκες καπιταλισμού (εκτός αν αρχίσει να αλλάζει η κοινωνία στο μεταξύ).

      Γι’ αυτό το λόγο, (πρέπει να) φοβόμαστε (δικαίως) πιο πολύ την επιτυχία από την αποτυχία!😛
      -με την έννοια ότι οι επιτυχημένοι συναιτερισμοί
      είναι ΑΚΡΙΒΩΣ εκείνοι που κινδυνεύουν να καταντήσουν καπιταλιστικές εταιρείες,
      -ή και να εξαγοραστούν από μεγαλύτερες εταιρείες (=κλασσική περίπτωση).
      Για τέτοιες κακοτοπιές, παίρνει δρακόντεια μέτρα στο συμβόλαιό ίδρυσης που συνέταξε και ο φίλος (που ανάφερα πιο πριν)
      κι έχω κι εγώ κάποιες ιδέες.

      Μία «Αποτυχία ίδρυσης συναιτερισμού» είχα ΚΑΙ εγώ άλλωστε, πριν είκοσι χρόνια περίπου.
      Κι έμαθα πολλά από αυτήν!🙂

  7. Αλλες αναπαραγωγές του άρθρου των «Πολιτικών Ψηφίδων» είναι και αυτές

    http://efimeridadrasi.blogspot.gr/2012/08/richard-wolff.html

    http://eagainst.com/articles/democracy-at-work/
    (αυτό από τον διαδικτυακό φίλο με ψευδώνυμο Julian Chalieu)

    Θα ψάξω και γι’ άλλες…

    ___________________________

    Σημερινό άρθρο στο Γκάρντιαν για παρεμφερές θέμα

    https://socialenterprise.guardian.co.uk/social-enterprise-network/2012/aug/22/workers-co-operatives-ownership-interest

    Εχει και λινκ σε έναν οδηγό ίδρυσης συνεταιρισμών που έστειλα ήδη σε ενδιαφερόμενους, αυτόν εδώ

    http://www.radicalroutes.org.uk/publicdownloads/setupaworkerscoop-lowres.pdf
    How to set up a Workers’ Co-op
    First edition written by Catalyst Collective Ltd. 1994
    Updated by Radical Routes Ltd. 2003
    This edition written by Footprint Workers’ Co-operative Ltd and
    Seeds for Change Lancaster Co-operative Ltd. 2012
    Published by Radical Routes Ltd.
    16 Sholebroke Avenue,
    Chapeltown,
    Leeds, LS7 3HB
    http://www.radicalroutes.org.uk

  8. Σχετικά πρόσφατη (Σεπτ.2011) εξαιρετική αφήγηση για την ιστορία της Μοντραγκόν (από την αρχή μέχρι σήμερα)
    σε τρία μέρη, από την αναρχική T.P.Alexanders (ακτιβίστρια και του OWS):

    1) http://tpalexanders.blogspot.gr/2011/08/mondragon-miracle-part-ii-of-iii-genius.html
    2) http://tpalexanders.blogspot.gr/2011/08/mondragon-miracle-part-ii-of-iii-genius.html
    3) http://tpalexanders.blogspot.gr/2011/09/mondragon-miracle-part-3-of-3-lessons.html

    ____________________________

    Εχω ψάξει ελάχιστα μέχρι τώρα ΤΙ γίνεται με συναιτερισμούς στη Βρεταννία (αν κι ήμουν εκεί πολλά χρόνια και ΝΟΜΙΖΑ ότι ήξερα)
    Τα στοιχεία που βρήκα ΤΩΡΑ είναι εκπληκτικά

    Δηλαδή… ο αριθμός των μελών σε αγγλικούς συναιτερισμούς είναι κατά πολύ μεγαλύτερος του… πληθυσμού της Ελλάδας
    Μόνο στο UK έχει σχεδόν 6000 κοοπερατίβες !

    Το σύστημά τους είχε κάποιες ιδιορρυθμίες. Πιο παλιά νόμιζα ότι είναι περισσότερο κάτι σαν «ενώσεις καταναλωτών»,
    Ομως τα στοιχεία που βρίσκω _τώρα_ δεν δείχνουν κάτι τέτοιο. (Είναι ΚΑΙ αυτό, εν μέρει, αλλά και πολύ περισσότερα).
    -με αυστηρούς κανόνες /διαδικασίες έγκρισης για είσοδο μιας κοοπερατίβας στο επίσημο κλαμπ τους,

    http://www.uk.coop/economy2012

    The Co-operative Economy 2012
    Owned and controlled by members and not shareholders, more than 5,900 co-operative businesses in the UK contribute £35.6bn to the UK economy and operate across all business sectors. For the past four years, the sector has outperformed the UK economy, demonstrating resilience in difficult economic times and proving that values and principles go hand in hand with commercial performance.

    The UK co-operative economy is the annual state of the sector report produced by Co-operatives UK, the trade association for co-operative and mutual businesses…

    http://www.uk.coop/documents/co-operative-economy-2012
    downloading: http://www.uk.coop/sites/default/files/economy.pdf

  9. Κάποιοι, εδώ στο Ελλάντα, μας παραπλανούν και μας δουλεύουν (όταν λένε ότι “οι συναιτερισμοί δεν μπορούν να πετύχουν μέσα σε συνθήκες καπιταλισμού” μπλα μπλα μπλα Προυντόν Μαρξ βρεκεκε κουαξ κουαξ)….

    ΑΝ τουλάχιστον αληθεύουν τα εξής στοιχεία…
    (που δεν έχω καμμία αμφιβολία ότι ισχύουν)

    http://www.uk.coop/performance-co-operative-economy

    ρεζουμέ: οι κοοπερατίβες στην Αγγλία κοντεύουν να γίνουν 6000 (εν λειτουργία) με τζίρο 36 δις το 2011, με… 13.5 εκατομμύρια μέλη-συνεταίρους (πιο πολλούς από όλο τον πληθυσμό… γνωστής αποχαυνωμένης και υποτελούς χώρας -χεχε) Η βρετ. οικονομία σαν σύνολο συρρικνώθηκε 1.5% από τότε, αλλά η οικονομία των συναιτερισμών τους αναπτύχθηκε 19% κλπ.

    Δείτε τα διαγράμματα και τα στοιχεία στη σελίδα. Αποκλείεται να είναι «μαγειρεμένα αλά ελληνικά» (χεχε) γιατί θα τους είχαν κράξει προ πολλού, κι είναι επίσημο σάητ όλων των συναιτερισμών στο UK.

    Αποδεικνύεται επίσης η «αντοχή της συνεταιριστικής οικονομίας σε συνθήκες κρίσης» (κάτι που είχα πει πιο πριν για θεωρητικούς λόγους).

    Resilience in a downturn:

    Performance of the co-operative economy
    In times of economic downturn, whilst the UK economy considers cuts and businesses react to the short term, the co-operative economy behaves differently.

    Run by its members and for its members, without shareholders, it is an economy that is free to act for the benefit of many, free to make decisions based on the longer term.

    Κοντολογίς, λείπουν τα… γνωστά παράσιτα (μέτοχοι, κεφαλαιούχοι, όπως τα έλεγα…)😈

    This richness allows the sector space to listen to all voices, gain a wealth of opinion and plan for the future benefit of the business, its members and its community. It affords co-operatives a wealth of resilience.

    Number of co-operatives in the UK, 5,933
    In 2011 the number of co-operatives grew by 8.9%.
    Between 2008 and 2011 the numbers grew by 23%.

  10. Καλησπέρα και συγγνώμη για τη διακοπή της κουβέντας μας, αλλά μας φάγαν τον χρόνο οι έγνοιες..Να πω αρχικά πως χαίρομαι που αναζωπυρώθηκε το θέμα των κοινωνικών συνεταιρισμών, θέμα που προσπαθούμε από παλιά. Και θα ρωτήσει κάποιος. Γιατί δεν κάνατε κάτι μέχρι σήμερα; σωστά. Κάνουμε σαν άτομα είμαστε ενεργά και συμμετέχουμε σε διάφορες δράσεις. Περιμέναμε το νομοσχέδιο.Να ολοκληρωθεί. Από το 2008 ψηνόταν. Ανάρτησαν ένα σχέδιο νόμου, και μετά από διαμαρτυρίες το πήραν πίσω,γιατί μόνο σε Συνεταιρισμό δεν παρέπεμπε. Βασιζόταν σε άρθρα για τις ΕΠΕ.
    ( Αυτό που προσπαθούσαμε σαν ομάδα ήταν ένα δίκτυο χωρίς μεσάζοντες με δράση όχι μόνο την τροφή (όπως αργότερα προέκυψε και καπελώθηκε από τους δήμους) με ποικίλες δράσεις από πολίτες της πόλης. Αρχικά να καταγράφει τα προσωπικά ζητήματα(ανεργία -προβλήματα με το δημόσιο,κ.λ) και δευτερευόντως να καταπιάνεται με τα τοπικά περιβαλλοντικά προβλήματα, σε μια βάση δεδομένων. Για την Πρωτοβουλία της συγκρότησης στείλαμε πολλά καλέσματα, αλλά ανταπόκριση δεν είχαμε. Ήταν το 2010, δεν μας γνώριζε κανείς, λογικό είναι.Αυτό που έμεινε από τότε είναι το blog.)
    Αλλά τα χρόνια πέρασαν.Το ΔΝΤ ήρθε, μαζί μετα λουκέτα τις αυτοκτονίες,και μετά ήρθε το ΦΕΚ Α’ 216/30-09-2011) του ν.4019-εδώ:
    http://amazonsday.blogspot.gr/p/blog-page_8335.html

  11. Το επόμενο πρόβλημα-σε αυτό είμαστε τώρα-είναι η ερμηνεία των παραγράφων του νόμου.Ρωτάμε τους έφορες, και ο καθένας έχει και μια δική του. Λογικό,εδώ που φτάσαμε. Είμαστε στο 2012 που είναι το “Διεθνές Ετος Συνεταιρισμών”,και για να στήσεις έναν Αστικό Συνεταιρισμό,χρειάζεται να κάνεις» έρευνα» στο πως μεταφράζει ο υπάλληλος που απευθύνεσαι τον νόμο και τα εδάφιά του.Στέλνω μια διεύθυνση ερμηνείας του νόμου,είναι παλιά του 2007,όμως είναι καθοριστική και σε μεγάλο βαθμό χρησιμοποιείται ακόμη http://www.taxheaven.gr/acforum/index.php?showtopic=48045 .Περιμένω τα νέα από τους δικού σου γνωστούς ,και αν σου είναι εύκολο,να μου στείλεις περισσότερα στοιχεία για το θεσμικό πλαίσιο,τους λογιστές,κ.λ.π,στο mail.

  12. Εν τω μεταξύ στη χώρα μας αναπτύσσονται τα Κινήματα πολιτών. Απ’όσο έχω καταλάβει τα περισσότερα λειτουργούν άτυπα, ή επιλέγουν τον θεσμό των ΜΚΟ, ή βρίσκονται κάτω από την ομπρέλα κάποιου κόμματος ως σύλλογοι. Μια μεγάλη κοινοπραξία Ιταλικών συνεταιρισμών εδώ: http://www.quarantina.it/
    Την έχουμε και στα λινκ, του blog κάτω-κάτω.
    Περισσότερες πληροφορίες για τις συλλογικότητες που ίδρυσαν την Banca Etica,(Ηθική Τράπεζα)εδώ:
    http://www.manitese.it/
    Ο σύλλογος Mag ιδρύθηκε το 1964 για την καταπολέμηση της πείνας,κ.λ.π .Διεύθυνση:
    http://www.magvenezia.it/ (δανειοδοτεί με άλλους όρους) Έχουμε κάνει πολλές αναφορές σ’αυτήν και άλλες δομές σαν εναλλακτικές προτάσεις αντιμετώπισης της κρίσης.
    Εδώ:http://amazonsday.blogspot.gr/p/blog-page_1628.html και προς το τέλος της σελίδας,οι διευθύνσεις τους.Επιλέξαμε τους Ιταλικούς Συνεταιρισμούς και όχι άλλους σαν την Mondragon,γιατί η μία από εμάς λόγω δουλειάς είχε την ευκαιρία να τους δει από κοντά.Υπάρχουν όπως αναφέρεις και εσύ πιο πάνω χιλιάδες επιτυχημένες προσπάθειες σε όλο τον κόσμο, και όχι μόνο στην Ευρώπη.Τέλος με την φιλοσοφία…τα αδιέξοδα που προκαλεί η κλασσική οικονομία μόνο με συνεταιριστικές ή συλλογικές δράσεις αντιμετωπίζονται. Όποιος φοβάται ας παλέψει μόνος του.Περιμένω νέα σας.

  13. […] και στα σχόλια της προηγούμενης ανάρτησης (π.χ. στο σχόλιο ΕΔΩ), με βάση στατιστικά στοιχεία (κλπ.) ένας […]

  14. Φιλε μου, αν προσπαθησω λιγο να μαζεψω την εποικοδομητικη σκεψη σου, προσπαθεις εναντιον του «κεφαλαιοκρατικου» σκελους του καπιταλισμου και οχι -ή τουλαχιστον πολυ λιγοτερο- εναντιον του «ανταγωνιστικου» και του «υπερκαταναλωτικου». Η «νικη σου» θα εχει επελθει αν ολες οι επιχειρησεις καταφερουν να πεταξουν εξω τους μη εργαζομενους μετοχους τους ή αν τετοιες νεες υπερκερασουν τις παλιες. ΤΟ κρισιμο ερωτημα ειναι, αν βγαλεις εξω απο το «κοστος» ενα ποσοστο διανομης μερισματος (συνηθως μονοψηφιο) και μερικους παχυλους μισθους executives και μανατζαραιων, εχεις παντα μια βιωσιμη επιχειρηση;. Ακομη και αν ναι, η βιωσιμοτητα μηπως τελικα θα κριθει στο πειδο του ανταγωνισμου; Αν η επιχειρηματικοτητα μετατραπει στο μοντελο που προτεινεις, θα παψουν να πτωχευουν τετοιες επιχειρησεις; Αν στον οικονομικο κυκλο δημιουργηθουν οι προυποθεσεις μαζικης πτωχευσης τετοιων επιχειρησεων, ιδου ενα νεο προλεταριατο στο οποιο δεν προτεινεις λυση.
    Ως προς τις τραπεζικες ενωσεις (credit unions): δεν θα μπορεσουν να ξεπερασουν ποτε τις θεσμικες τραπεζες, εαν βασιζονται στις καταθεσεις και τα ιδια κεφαλαια τους, τη στιγμη που οι πρωτες διαθετουν το προνομιο εκτυπωσης του επισημου νομισματος εναντι δανειακων χορηγησεων. ΠΟιος απονεμει αυτο το προμονιο; Το κρατος, εναντι συγκεκριμενων ανταλλαγματων: συστημικη συμπεριφορα βασει του επικρατουντος μοντελου, αγορα κρατικων ομολογων, ειναι τουλαχιστον τα νομιμοφανη, για να αφησω στην ακρη τα νομιμα και εμφανως ανηθικα (προσληψεις ημετερων, χορηγηση δανειων εκει που θελουμε), που τα ξερουμε απο πρωτο χερι τουλαχιστον στην Ελλαδα.

    • Εποικοδομητικό το σχόλιό σου Ben.

      Κατ’ αρχάς, ναι, ισχύει αυτό που εξηγείς για το μοναδικό πλεονέκτημα των τραπεζών απέναντι στα credit-unions, το οποίο βέβαια είναι και τεχνητό. Ισχύει επίσης και ο σκληρός ανταγωνισμός που εξηγείς στην αρχή.

      Προσωπικά όμως δεν έχω καμμία απέχθεια για τον υγιή ανταγωνισμό, ούτε και «πουριτανισμό» κατά του κέρδους. Είχα ζήσει άλλωστε την αγορά μέσα από προσωπική επιχείρηση, με τις καλές και με τις κακές της μέρες (φτιάχνοντας και πουλώντας λογισμικό εκείνη την εποχή, 20 χρόνια πριν) καθώς και τις δυσκολίες να φτιαχτεί συνεταιρισμός (ακόμη και σε προσωπικό επίπεδο, το να μη βρίσκει κανείς… αξιόπιστους ΚΑΙ αφοσιωμένους συνεργάτες). Μέσα στις δυσκολίες κολυμπάμε όλοι και… κολύμπι μάθαμε αφού πολλές φορές… σχεδόν πνιγήκαμε.

      Δεν αντιλέγω ότι κίνδυνοι υπάρχουν πάντα, αλλά…
      (άραγε)-Είναι μεγαλύτερο το ρίσκο κι η συχνότητα αποτυχίας στις συνεταιριστικές εταιρείες,
      αν τις συγκρίνουμε με τις «κλασσικές» καπιταλιστικές?
      -Ε, ΟΧΙ, δεν νομίζω, από πάρα πολλά στοιχεία που μελέτησα, δεν προκύπτει κάτι τέτοιο.
      Πρακτικά, πολύ πιο συχνά, έχει προκύψει ακριβώς το αντίθετο.

      Βέβαια, πρέπει να ξέρει να επιλέγει κανείς σωστά ΚΑΙ το αντικείμενο της δουλειάς, γιατί στις σημερινές συνθήκες μετράει πολύ αυτό. Δεν είναι το ίδιο, π.χ. μια επιχείρηση «εντάσεως εργασίας», όπου το απαιτούμενο (αρχικό και μη-) κεφάλαιο είναι σχετικά λίγο… με μια επιχείρηση εντάσεως κεφαλαίου, όπου για να βγει κέρδος πρέπει να ξοδευτεί μπόλικο χρήμα, κ.ο.κ. (το δεύτερο το ΑΠΟΡΡΙΠΤΟΥΜΕ)

      Για να πετύχει ένας συναιτερισμός πρέπει να τα λάβει όλα αυτά υπ’ όψη (ΚΑΙ όσα λες) και να κάνει σωστές κινήσεις, όχι επιπόλαιες.

      Οσον αφορά το ευρύτερο κοινωνικό σύστημα, το κράτος, κλπ. ασφαλώς και θα βοηθήσει αφάνταστα τυχόν θετική αλλαγή σε τέτοιο μακρο-οικονομικό επίπεδο, αλλά ούτε μπορούμε να περιμένουμε μέχρι τότε, ούτε σίγουρο είναι ότι γίνει, ούτε και απαραίτητο αποδείχτηκε προκειμένου να πετύχει οικονομικά ένας συνεταιρισμός. Αλλάείναι κάτι που δεν πρέπει να ξεχνάμε, κάτι που μας ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ (ναι) και ταυτόχρονα κάτι που μας κρατάει ΚΑΙ σε πολιτική εγρήγορση, για την υπόλοιπη κοινωνία. Δεν μπορούμε δηλαδή, να είμαστε «απολιτίκ».

      ___________
      Υ.Γ. Για το «πλεονέκτημα» των τραπεζών [που εξήγησες σωστά), σήμερα όμως πολύ αμφιβάλλω αν ισχύει ΠΡΑΚΤΙΚΑ,
      σε μια εποχή όπου όλες οι φούσκες ετοιμάζονται να καταρρεύσουν.

      Γεγονός είναι ότι, ΗΔΗ, κάποιοι φίλοι που ιδρύουν τώρα συνεταιρισμό, βρήκαν τις τράπεζες ΑΧΡΗΣΤΕΣ γιατί ΔΕΝ ΔΙΝΟΥΝ ΤΙΠΟΤΕ πια, ούτε καν σε υγιείς και αποδεδειγμένα ασφαλείς εταιρείες. Εχει λοιπόν ΚΑΤΑΡΡΙΦΘΕΙ πρακτικά, στις μέρες που ζούμε, η «υπεροχή των τραπεζών». Τα Credit Unions έχουν αρχίσει να υπερέχουν ΠΡΑΚΤΙΚΑ.

      Η Mondragon έχει άλλωστε ΗΔΗ πετύχει πολύ καλύτερες υπηρεσίες χρηματοδότησης στον… εαυτό της μέσω της Credit Union-like Bank, που ίδρυσε.

      ΔΕΝ χρειαζόμαστε τεράστια δάνεια (που άλλωστε, αργότερα, πολύ πιθανώς δεν θα μπορούμε να πληρώσουμε -χεχε)
      -Χρειαζόμαστε ΠΟΛΥ λιγότερα κεφάλαια, από όσα χρειάζεται μια αντίστοιχη καπιταλιστική εταιρεία.

      Δεν είναι μόνο οι διευθυντές και οι κεφαλαιούχοι, που αποτελούν μειονέκτημα των «κλασσικών εταιρειών».
      Είναι και η πολύ χαμηλότερη παραγωγικότητα των ΙΔΙΩΝ των εργαζόμενων (που δεν έχουν όφελος αν δουλέψουν καλύτερα, κλπ.)
      Η ύφεση καταστρέφει μισθούς, δουλειές ΚΑΙ κίνητρα.
      Ο τρόμος κι ο φόβος ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ το πιο αποδοτικό κίνητρο.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s