ΤΙ πρέπει να κάνει μια Αριστερή Κυβέρνηση για να περάσει τον έλεγχο των ΜΜΕ στο λαό (ιδέες)

Αυτές τις μέρες, μάθαμε ότι ο ο γιός του Σταύρου Ψυχάρη παραιτήθηκε από βουλευτής της ΝΔ. Αν δεν ξέρετε την ιστορία του μπαμπά-Ψυχάρη, διαβάστε αυτό: «Σταύρος Ψυχάρης: ο κουμπάρος του χουντικού, του Αντρέα και του Κόκκαλη». Π.χ.

…Το 1973, είναι μεταξύ των δημοσιογράφων που συνοδεύουν το Μακαρέζο στο περιβόητο ταξίδι του στην Κίνα. Αμέσως μετά την πτώση της Χούντας, το πρώτο τεύχος του περιοδικού ΑΝΤΙ τον περιλαμβάνει σε κατάλογο δημοσιογράφων που συνεργάσθηκαν με τους συνταγματάρχες…

Ε, αν θέλουμε κάποια στιγμή να διορθωθούν τα στραβά της κοινωνίας από μια αριστερή κυβέρνηση, θα πρέπει τέτοιες καταστάσεις (όπως και όλες ανεξαιρέτως οι μορφές διαπλοκής) να πάψουν να θεωρούνται δεδομένες.

Το αντίθετο (της διαπλοκής) θα πρέπει κάποτε να θεωρηθεί δεδομένο. Π.χ. αυτονόητο είναι ότι τα ΜΜΕ δεν θα πρέπει να κατευθύνονται από συγκεκριμμένα συμφέροντα ή πρόσωπα. Ιδανικά, μάλιστα, η ίδια η ιδιοκτησία τους από συγκεκριμμένα πρόσωπα ή συμφέροντα, θα πρέπει, κάποια στιγμή, να τεθεί και αυτή σε αμφισβήτηση..

Twin Pines, the international symbol for coope...
Twin Pines, the international symbol for cooperatives (Photo credit: Wikipedia)

Με βάση κάποιους νέους ριζοσπαστικούς νόμους, πρέπει ο έλεγχος των ΜΜΕ να περάσει άμεσα στα χέρια των ίδιων των εργαζόμενων, με συμμετοχή και της ευρύτερης κοινωνίας.

Αυτή η απλή αλλαγή («απλή» γιατί ουσιαστικά αφορά μόνο το μάνατζμεντ) είναι σχετικά εύκολη, πολύ ευκολότερη από το να αλλαχτεί και το ιδιοκτησιακό καθεστώς των ΜΜΕ (μια ακόμη πιο σημαντική αλλαγή, που όμως -στις σημερινές συνθήκες- απαιτεί τη δύσκολη επίλυση νομικών και/ή ιδιοκτησιακών ζητημάτων, καθώς και άλλων προβλημάτων, π.χ. αντιφάσεις με το δίκαιο της ΕΕ, για όσο διάστημα παραμένει η ΕΕ στα…. σημερινά της χάλια, ή/και παραμένει η δική μας χώρα μέλος της, κ.ο.κ.)

Ενας/μία… spokesperson της Νέας Κατάστασης, θα έλεγε π.χ.

-Α, ώστε έτσι… Είσαι μεγιστάνας του Τύπου (π.χ.) κ. Δρακουλιάρη? Στο σπίτι σου, γρήγορα! Σου απαγορεύεται, από τώρα και στο εξής, νάχεις την παραμικρή προσωπική ανάμειξη με ο,τιδήποτε δημοσιεύει η… πατσαβουρο-εφημερίδα σου ή το σαπιο-κάναλό σου. Νάσαι πολύ ευγνώμων  που (προς το παρόν) δεν σου πήραμε και την ιδιοκτησία της πατσαβουρο-φυλλάδας ή του σαπιο-κάναλου που έχεις, αν κι αυτό θα γίνει εν καιρώ… π.χ. όταν περάσει ο Νέος Νόμος της Αριστερής Κυβέρνησης περί «Ειδικού Φόρου Μαζικής Ενημέρωσης», από τον οποίο απαλλάσσονται όσες επιχειρήσεις ΜΜΕ ανήκουν συνεταιρικά στους ίδιους τους εργαζόμενους…

Το να περάσει ο έλεγχος των ΜΜΕ στους ίδιους τους εργαζόμενους είναι ένα απλό θέμα «Δημοκρατίας στους χώρους της δουλειάς», πολύ απλούστερο από όσο θεωρείται. Και θεωρείται δύσκολο ή πολύπλοκο, διότι η σημερινή κοινωνία έχει εθιστεί τόσο υπερβολικά σε παραδοσιακούς τρόπους (υπο-)λειτουργίας, ώστε πολλές φορές δεν βλέπει ούτε το ολοφάνερο ή προφανές, που είναι μπροστά στα μάτια όλων… (π.χ. το ότι κάποιος συγκεκριμμένος διευθυντής ή/και ιδιοκτήτης είναι άχρηστος ή περιττός, ενώ πολλοί άλλοι θα μπορούσαν να τον αντικαταστήσουν).

Δεν ξέρω ΠΩΣ είναι οργανωμένη η (αυτο-)διοίκηση της «Εφημερίδας Συντακτών» (Εφ.Συν) αλλά είναι γεγονός ότι η Εφ.Συν. είναι συνεταιριστική, δηλαδη ανήκει και ελέγχεται από τους ίδιους τους εργαζόμενούς της. Στο άρθρο «Μια άλλη οικονομία, με τον άνθρωπο στο επίκεντρο» (Εφ.Συν. 3-11-2014) Η Χριστίνα Πάντζου γράφει για την «3η Εκθεση Αλληλέγγυας Οικονομίας της Καταλονίας» και αναφέρει, μεταξύ άλλων:

«…έκαναν παρεμβάσεις εκπρόσωποι τριών πετυχημένων συνεταιριστικών εγχειρημάτων. Το «ΣυνΑλλοις», συνεταιρισμός που ιδρύθηκε το 2011 με στόχο τη διακίνηση προϊόντων του εναλλακτικού και αλληλέγγυου εμπορίου, τόσο του παγκόσμιου Νότου όσο και εγχώριων παραγωγών και συνεταιρισμών. Το «ΣυνΖω», ο καταναλωτικός συνεταιρισμός Ζωγράφου που ιδρύθηκε το 2013, από την ανάγκη να κατεβάσουν τις τιμές, στηρίζοντας παράλληλα τον παραγωγό χωρίς παρεμβάσεις μεσαζόντων και σήμερα έχει 140 μέλη. Και η «Εφημερίδα των Συντακτών», ως το μεγαλύτερο και πιο επιτυχημένο αυτοδιαχειριζόμενο συνεταιριστικό εγχείρημα της Ελλάδας, που δύο χρόνια τώρα, με μοναδικό εργοδότη τους αναγνώστες της, όχι μόνο αντέχει στον ανταγωνισμό των επιχειρηματικών ομίλων των μίντια, αλλά σημειώνει και σταθερή άνοδο της κυκλοφορίας της.

Παραδείγματα επιτυχημένης υλοποίησης τέτοιων δομών υπάρχουν αρκετά στον κόσμο (π.χ. Mondragon Cooperative Corporation, Ricardo Semler) και δεν αποτελούν μορφές «αναρχίας» ή «χάους» αλλά μορφές δημοκρατικού μάνατζμεντ, με συντονιστές / μάνατζερ τους οποίους εκλέγουν οι ίδιοι οι εργαζόμενοι (όταν δεν αποφασίζουν άμεσα για τα ζητήματα που τους αφορούν σε συνελεύσεις, κλπ.).

English: Logo of MONDRAGON Corporation
English: Logo of MONDRAGON Corporation (Photo credit: Wikipedia)

Η ισπανική (βασκική) συνεταιριστική εταιρία Mondragon αποτελείται από 257 κοοπερατίβες και 74600 συνεταίρους. Είναι η δέκατη μεγαλύτερη εταιρία της Ισπανίας κι έχει γίνει… λαϊκή πολυεθνική, επεκτείνοντας τις δραστηριότητές της και τους συνεργάτες της σε όλο τον πλανήτη:

Παραρτήματα της συνεταιριστικής Mondragon
Παραρτήματα της συνεταιριστικής Mondragon

Στη χειρότερη των περιπτώσεων, με τον ίδιο τρόπο που οι μέτοχοι μιας σημερινής ΑΕ επιλέγουν και προσλαμβάνουν διευθυντές και διευθύνοντες συμβούλους, θα μπορούσαν να κάνουν το ίδιο και οι ίδιοι οι εργαζόμενοι, αν δεν μπορούν να βρουν πρόσωπα ανάμεσά τους, κατάλληλα για τέτοιες θέσεις. (όπως ακριβώς π.χ. οι εργάτες σε μια βιομηχανική εταιρία μπορεί να μην ξέρουν λογιστική, όπως και το αφεντικό τους, αλλά η εταιρία μπορεί κάλλιστα να προσλάβει λογιστή).

  • Μια μελλοντική ελληνική αριστερή κυβέρνηση θάπρεπε να προσεγγίσει (ήδη από τώρα) τη  Mondragon για να εισάγει τεχνογνωσία συνεταιριστικής οργάνωσης και δημοκρατικού μάνατζμεντ (αντί να εμπιστευτεί την ανάπτυξη μόνο στα χέρια του κράτους και στους Ελληνες καπιταλιστές….)

Όμως, το να περάσει και η ιδιοκτησία των ΜΜΕ στα χέρια της κοινωνίας (και στους ίδιους τους εργαζόμενούς τους, τουλάχιστον εν μέρει)… είναι λίγο πιο δύσκολο, στις σημερινές συνθήκες (καπιταλισμού) αλλά… καθόλου ακατόρθωτο. Ορίστε μια ιδέα που είχα από παλιά (και πολύ πιθανώς σκέφτηκαν πολλοί άλλοι):

  • Μια αριστερή κυβέρνηση μπορεί π.χ. να θεσπίσει νέους τρόπους φορολογίας (και επιβολής προστίμων) που να τιμωρούν εξοντωτικά τις παρανομίες, με ποινές τόσο εξοντωτικά υψηλές, ώστε να συνιστούν δήμευση. Για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος (αλλά και για μια… πιο δίκαιη Δικαιοσύνη, γενικότερα) οι χρηματικές ποινές ή τα πρόστιμα πρέπει να θεσπίζονται όχι πια σε απόλυτη τιμή αλλά σε ποσοστό επί των κερδών (ή του τζίρου). Π.χ. ένα αποδεδειγμένο μεγάλο σκάνδαλο (εκτός από ποινές φυλάκισης για τους υπαίτιους) μπορεί να τιμωρείται με… 90% επί του συνόλου των κερδών ενός ΜΜΕ (που είναι υπαίτιο). Τότε, αυτό το ΜΜΕ ουσιαστικά δημεύεται (και μεταβιβάζεται η ιδιοκτησία του στην ευρύτερη κοινωνία, καθώς και στους εργαζόμενούς του, μέσω ειδικών νομικών μηχανισμών).

Εν κατακλείδι (hence or otherwise)… Δεν είναι καθόλου αυτονόητο π.χ. ότι ο Σταύρος Ψυχάρης θα παραμείνει για πάντα ο άνθρωπος που ελέγχει τον Οργανισμό Λαμπράκη. Ακόμη λιγότερο αυτονόητο είναι ότι τα μεγάλα ΜΜΕ θα συνεχίσουν να ελέγχονται από τον Μπόμπολα, το Λάτση, ή το Βαρδινογιάννη.

Εννοείται, ότι… το να περάσει ένα μέσο ενημέρωσης στην «ιδιοκτησία της ευρύτερης κοινωνίας» δεν έχει καμμία σχέση με παραδοσιακό… [σταλινικό?] κρατικό έλεγχο ή «κρατισμό». Σημαίνει πρωτίστως ένα είδος άμεσης δημοκρατίας, ένα κοινωνικό δίκτυο που… όχι μόνο ελέγχεται αλλά και αποτελεί κοινή ιδιοκτησία των ανθρώπων που το χρησιμοποιούν. Αλλά για τέτοια θέματα θα μιλήσουμε αναλυτικότερα προσεχώς.

Διαβάστε επίσης:


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s