Σχετικά με τον σύντροφο Ομπρέντο, ή… παντού υπάρχει ένας μαλάκας!

Ο Δημήτρης Μπελαντής έγραψε ένα πολύ εύστοχο και ρηξικέλευθο βιβλιαράκι “πολιτικής φαντασίας” με τίτλο «Σχετικά με τον σύντροφο Ομπρέντο» (εκδόσεις Άπαρσις, 62 σελίδες, 8 ευρώ). Τελείωσα το διάβασμά του στο μετρό και… φτάνοντας στο τέλος παρά λίγο να ξεχαστώ και να μη βγω στο σωστό σταθμό! Βέβαια, αν ξεχαστεί κάποιος και δεν βγει εγκαίρως, μπορεί πάντα να γυρίσει παίρνοντας το συρμό της αντίθετης κατεύθυνσης.

Αν δεν καταλάβετε το βιβλίο, μπορείτε να γυρίσετε σε προηγούμενες σελίδες… μπας και καταλάβετε! Εγώ εκείνο που κατάλαβα -κι ας μην ακουστεί πολιτικά ορθό- θα το συνοψίσω παραφράζοντας την παλιά διαφημιστική ατάκα “παντού υπάρχει ένας Μύθος” στο εξής απλό… συμπυκνωμένο, βαρυσήμαντα-ρηξικέλευθο πολιτικό συμπέρασμα: “Παντού υπάρχει ένας μαλάκας”! (και δεν εννοώ τον ίδιο τον σύντροφο Ομπρέντο).

Ε ναι, και όσο για το μύθο, αυτός είναι ήδη παντού, ως ομοίωμα (simulacrum κατά Μποντριγιάρ). Αν δεν διαβάσετε όμως μέχρι τέλους το μικρό αυτό βιβλίο, δεν θα μάθετε ποτέ ΤΙ ακριβώς εννοώ. Μετά από 62 σελίδες (τόσες έχει το βιβλίο) ίσως… να πέσετε από τα σύννεφα με την κατάληξη. Αν πετούσατε στα σύννεφα… καλά να πάθετε (και καλό θα σας κάνει η πτώση)! Εγώ δεν ένιωσα ιδιαίτερη έκπληξη, αλλά το διασκέδασα αφάνταστα.

Παρά λίγο να ξεσπάσω σε γέλια και κατά τη διάρκεια της βιβλιο-παρουσίασης (τη Δευτέρα 18 Νοέμβρη) διαβάζοντας ορισμένες τυχαίες παραγράφους. Είχα και προσωπικούς λόγους όμως να γελάω, διότι αυτές τις μέρες φτιάχνω την έκδοση 2 του Λογισμικού Τεχνητής Νοημοσύνης “PapaGEN 1.03”, το οποίο (όπως το βιβλιαράκι του Δ. Μπελαντή) σατιρίζει τις πολιτικές παπάτζες, αλλά με άλλον τρόπο… 100% αυτοματοποιημένο. Οπότε, κλείνω αυτή τη σύντομη… αυτο-διαφήμιση, λέγοντας ότι το “Σχετικά με το σύντροφο Ομπρέντο” μου φάνηκε περίπου σαν μελλοντικό “PapaGen”, πολύ προχώ (ας πούμε… έκδοση 10), που εκτός από γεννήτρια κειμένων, θα έχει και γεννήτρια ολόκληρων αληθοφανών σεναρίων.

Ζούμε σε εποχή αυξανόμενης Προσομοίωσης. Υπάρχουν ομοιώματα παντού, ακόμη και (ιδίως) στην πολιτική. Βέβαια, όλη η (φανταστική) λογοτεχνία βασίστηκε σε ομοιώματα της πραγματικότητας, αλλά όχι τόσο με την έννοια του Μποντριγιάρ, όπου ένα ομοίωμα (simulacrum) “δεν κρύβει τίποτα από κάτω”. Κάθε μυθιστόρημα περιέχει μια προσομοίωση πραγματικότητας που έχει νόημα (εκείνο που θέλει να εκφράσει ο συγγραφέας) και συχνά κρίνεται με βάση την αποτελεσματικότητα έκφρασης αυτού του νοήματος.

Η φανταστική υπόθεση του βιβλίου “Σχετικά με το Σύντροφο Ομπρέντο” διαδραματίζεται σε ένα παράλληλο σύμπαν (προσομοίωση του πραγματικού) όπου η Ιστορία είχε διαφορετική εξέλιξη από την πραγματική που ξέρουμε. Αυτό, δίνει στο συγγραφέα τεράστια ελευθερία έκφρασης που την αξιοποιεί εκπληκτικά, με πολύ κρυμμένο (και μη-) χιούμορ σε κάθε σελίδα, αρκεί να το αντιληφθεί ο αναγνώστης, κάτι όχι πάντα εύκολο για ανθρώπους που έχουν πέσει θύματα πολιτικής προπαγάνδας μέσω ομοιωμάτων.

Αν δεν καταλάβετε το βιβλίο, είναι πιθανό ότι δεν καταλάβατε ούτε τις… πολιτικές παπάτζες, τις οποίες σατιρίζει. Δυστυχώς, στη συζήτηση που έγινε κατά την βιβλιο-παρουσίαση, πολύς κόσμος φάνηκε να περιορίζει το νόημα του βιβλίου σε άσχετα (μη-)ερωτήματα όπως το “αν ή όχι ενθαρρύνει σε πολιτική στράτευση τον αναγνώστη”, ή “αν τα μικρά γκρουπούσκουλα της αριστεράς είναι καλό να υπάρχουν”… αλλά σε όλα αυτά ευτυχώς οι απαντήσεις του Δημήτρη Μπελαντή υπάρχουν σε βίντεο που ανέβασα στο YouTube:

Πήγα στη βιβλιοπαρουσίαση με βιντεο-κάμερα και τρίποδο, για παν ενδεχόμενο… διότι (όπως είχα υποψιαστεί) καμμία μέριμνα δεν είχε ληφθεί από διοργανωτές για κάποια βιντεοσκόπηση της εκδήλωσης, οπότε βιντεοσκόπησα την εκδήλωση, μαζί με τη συζήτηση. Αργότερα, ανέβασα τρία video στο YouTube με θέμα την εκδήλωση. Το 2ο video είναι η πολύ ενδιαφέρουσα ομιλία του συγγραφέα, το 1ο είναι εισηγήσεις του πάνελ που έκανε τη βιβλιο-παρουσίαση και το 3ο είναι η σύντομη συζήτηση με το κοινό στο τέλος.

Εισαγωγικές ομιλίες μελών του πάνελ της βιβλιο-παρουσίασης
_______________
Η ομιλία του συγγραφέα Δημήτρη Μπελαντή
____________
Συζήτηση με το κοινό, ερωτήσεις και απαντήσεις
_____________

Δυστυχώς, είχα τότε και μια μεγάλη ατυχία, που οφείλεται σε κραυγαλέο λάθος κάποιου εργαζόμενου (ή ιδιοκτήτη?) της καφετέριας “Mollini” (Ιπποκράτους 9-11), ο οποίος δεν δέχτηκε να βάλω το ηλεκτρικό μου ποδήλατο μέσα στον (τεράστιο) χώρο της εκδήλωσης. Αναγκάστηκα τότε να το παρκάρω έξω, δίπλα σε κάτι μοτοσυκλέτες, αλλά… η αλυσίδα του παραβιάστηκε και το έκλεψαν! Η ζημιά είναι πολύ μεγάλη, ειδικά για μένα που ζω σε εξοχή χωρίς άλλο μεταφορικό, με πενιχρά οικονομικά μέσα, και με προβλημάτισε. Αποφάσισα να μην ξαναπάω σε εκδήλωση όπου δεν υπάρχει ήδη ρητώς κάποια μέριμνα για βιντεοσκόπηση και αποφάσισα να… πουλήσω τη βιντεο-κάμερα και το τρίποδο (για τα οποία δεν ελπίζω να πάρω πάνω από 60 ευρώ, ενώ το ποδήλατο κόστισε 1400 ευρώ). Αλλά… ας μην ξεφεύγω από το θέμα.

Αντίθετα με τη φανταστική λογοτεχνία, τα κατ εξοχήν ομοιώματα (simulacra κατά Baudrillard) δεν κρύβουν τίποτα από κάτω! Δεν έχουν κρυμμένο νόημα, παρά μόνο λογική συνέπεια και εσωτερική αληθοφάνεια σε σχέση με τον εαυτό τους, αν και… αυτή η αυτο-αναφορικότητα μπορεί κάλλιστα να καλύπτει ένα δεύτερο σκοπό, τελείως άσχετο (ή ακόμη και αντίθετο) με την “εσωτερική δομή” ενός ομοιώματος. Αυτή την επιπλοκή τη βλέπουμε σε πολιτικές παπάτζες που (π.χ.) άλλα λένε και άλλα προπαγανδίζουν ή προβοκάρουν, αλλά δεν είναι άμεσα αντιληπτή στο “Simulacra and Simulation” του Jean Baudrillard, που γράφτηκε το 1981 (πολύ πριν το διαδίκτυο). Το βιβλίο αυτό έχει επίσης παρερμηνευτεί συχνά: –Δεν είναι “ευαγγέλιο μετα-μοντερνισμού”, αλλά μάλλον κάτι σαν… μετα-μεταμοντέρνα κριτική κατά του μετα-μοντερνισμού, όπως αυτός ήδη υπάρχει και εκφράζεται σε αναρίθμητες μορφές, γύρω μας, που συνήθως δεν συνειδητοποιούμε…

Σήμερα που τα όρια μεταξύ πραγματικότητας και προσομοίωσης είναι ακόμη πιο δυσδιάκριτα (αρκεί να δείτε π.χ. σύγχρονα computer games) ή έννοια του ομοιώματος (simulacrum) κατά Μποντριγιάρ, όπως και η δική του έννοια του “υπερ-πραγματικού” (hyper-real) χρήζουν αναβαθμίσεις που δεν έγιναν ακόμη, ίσως γιατί δεν είναι εύκολο να εκφραστούν μέσω απλού (“γραμμικού”) γραπτού λόγου. Για να γίνουν, πιστεύω ότι χρειάζονται άλλα μέσα, με κατάλληλο λογισμικό. Βέβαια, περάσαμε ήδη στην εποχή του Υπερκειμενικού Λόγου (Hypertext) ή κειμένων με Hyper-Links, πολύ συχνά χωρίς συνειδητοποίηση της πολιτισμικής αλλαγής…

Τα υπόλοιπα της βιβλιο-παρουσίασης μπορείτε να τα δείτε στα 3 video που παράθεσα. Εναλλακτικά, υπάρχει play-list με όλα μαζί.

Τέλος… όσον αφορά τον υπάλληλο (ή ιδιοκτήτη?) της καφετέριας “Mollini” που (έμμεσα) βοήθησε την… κλοπή του ηλεκτρικού ποδηλάτου μου, έχω να πω και πάλι ένα πράμα, μεγαλοφώνως: Παντού υπάρχει ένας μαλάκας !!!

Επίλογος

Το παρόν άρθρο, όπως όλα τα άλλα στο παρόν ιστολόγιο (από το 2007 που ξεκίνησε)… γράφτηκε 100% αφιλοκερδώς. Ποτέ δεν εισέπραξα ούτε 1 σεντ για τα εκατοντάδες άρθρα εδώ στο blog !!! Παρόλ’ αυτά, και ιδίως λόγω κλοπής του ηλεκτρικού μου ποδηλάτου, που ήταν το μόνο μεταφορικό μου μέσο στην ερημιά…

ΑΝ θέλετε να βοηθήσετε οικονομικά…

-Στείλτε μου ό,τι επιθυμείτε (UPDATE: τον αριθμό λογαριασμού ΙΒΑΝ θα σας τον δώσω μέσω προσωπικού μηνύματος στο facebook, διότι προέκυψαν… επιπλοκές από τη δημόσια αναγραφή του εδώ).

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s